

ਹੋ ਜਾਹ।" ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗੁੱਤ ਜਿੱਡਾ ਲੰਬਾ ਹਉਕਾ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ, "ਉਹ ਹੈ। ਆਹ ਨਜ਼ਰਾਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਜੋਬਨ ਅਣ-ਆਇਆ ਬੀਤਦਾ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਕਿਸਮਤ।" ਸਹਿਜ ਸਹਿਜ ਉਹਨੇ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਗਿਲਾ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਚ ਗਈ। ਉਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ। ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਛੁੱਟੀ ਆਉਂਦਾ। ਜਸਬੀਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਹਾੜੇ ਪਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਓਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਚਾਰਾ ਕੋਈ ਨਾ ਚਲੇ, ਇਨਸਾਨ ਓਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਉਤੋਂ ਉਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਨੂਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤਕ ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਮੱਲ ਲਈ ਸੀ। ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤੇ ਰਜਵਾਂ ਪਿਆਰ ਵੀ। ਜਸਬੀਰ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਪਰ ਪ੍ਰੀਤੂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸੱਲ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਦਾ ਰਿਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਸੂਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਪ੍ਰੀਤੂ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲੜਕਾ ਮੁਹਾਂਦਰੇ ਵਿਚ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਇਉਂ ਸਮਝੋ ਉਹ ਪ੍ਰੀਤੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਦਾ ਏਹਾ ਭਾਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਟਿਕ ਲਾਈ ਜੀਤੂ ਵੱਲ ਵਿਹੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਕੋਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਸ ਤੱਕਣੀ ਤੋਂ ਜੀਤੂ ਨੂੰ ਕੁਛ ਖਿਝ ਜੇਹੀ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਸਮਝ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਵੀ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਮਾਣ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ, ਕਿ ਸਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਿਤਾ ਓਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਤੂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰੀਤੋ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹਰਮੀਤ ਪੰਜਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸਬੀਰ ਹੁਣ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਦੀ ਚਾਹਵਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਏਨੀ ਔਲਾਦ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅੰਞਾਣਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੀਤੂ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਜ਼ਿੱਦ ਵੀ ਕਰ ਬਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ। ਜਸਬੀਰ ਉਹਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਮੀਤੂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸੁਣੀਆਂ-ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਘਰ