ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਵਾਹਵਾ ਹਨੇਰੇ ਹੋਏ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। ਉਹਦਾ ਚਿਹਰਾ ਲੱਥਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਉਦਾਸ ਪਤੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਛ ਨਾ ਬੋਲੀ। ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ ਉਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਜਾ ਲੰਮਾ ਪਿਆ। ਛੋਟਾ ਮੀਤੂ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਢਿੱਡ 'ਤੇ ਜਾ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਉਹਨੇ ਜੇਤੂ ਜਰਨੈਲ ਵਾਂਗ ਛਾਤੀ ਫੁਲਾ ਕੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਵੇਖ ਓਏ ਜੀਤੂ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਘੋੜਾ ਮੱਲ ਲਿਆ। ਭਾਊ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਏਂ ਨਾ।" ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਕ ਉਹਨੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਹਨੂੰ 'ਭਾਉ' ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੀਤੂ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਆਪ ਭਾਊ ਆਖਣਾ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਵਾਜ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਜੀਤੂ ਦੀ ਗੈਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤੋ ਤੇ ਮੀਤੂ ਵੀ ਪਿਉ ਨੂੰ 'ਭਾਊ' ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਸਬੀਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ 'ਬੀਬੀ ਜੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।

"ਜਸਬੀਰ! ਅਹਿਨੂੰ ਫੜ ਲੈ। ਜਾ ਮੀਤਿਆ। ਸੋਂ ਜਾਹ ਜਾ ਕੇ ਜੀਤੂ ਨਾਲ। ਮੇਰਾ ਅੱਜ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਠੀਕ।" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਕੇ ਮੀਤੂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਦੀ ਸੁਰਤ ਅਠਾਰਾਂ-ਉੱਨੀ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਪਰਤ ਗਈ। ਪੰਜਾਂ ਛੇਆਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤੂ ਉਹਦੀ ਅੱਖ ਅੱਗੇ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਘੁੱਟ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਲੈਂਦਾ, ਪ੍ਰੀਤੂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਫੇਰ ਵੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਿਲ ਉਛਲਦਾ। ਪਰ ਤੇਤੀ ਸਾਲ ਦਾ ਜਵਾਨ ਫ਼ੌਜੀ 'ਨਾਇਕ' ਉੱਚੀ ਰੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦਾ।

ਕੰਮ ਧੰਧੇ ਤੋਂ ਵਿਹਲੀ ਹੋ ਕੇ ਜਸੀਬਰ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਆ ਬੈਠੀ। ਮੀਤੂ ਅੱਜ ਭਰਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੌਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੰਜਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਮਾਨੋ ਉਹ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਂਦੀ ਹੋਈ ਬਿਨਾਂ ਬੋਲਿਆਂ ਹੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਏਨੇ ਉਦਾਸ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁੱਖ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।"

ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਜਸਬੀਰ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਲਿਆ। ਜਸਬੀਰ ਉਠ ਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੰਜੇ 'ਤੇ ਹੋ ਬੈਠੀ। ਸਹਿਜ-ਸਹਿਜ