ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ ਤੇ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਤਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਹੜਪ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਅਚਨਚੇਤ ਜਾਂ ਸੰਜੋਗ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਸਗੋਂ ਚੀਨੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇਹ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ।

ਚੀਨੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਲੀਡਰ ਬਣਨਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼-ਚੀਨ- ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਆਗੂ ਤੇ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।

ਪਰ ਇਸ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਆਗੂ ਬਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਏਸ ਰਾਹ ਵਿਚ ਦੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ : ਭਾਰਤ ਤੇ ਰੂਸ। ਰੂਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਚੀਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਟਿੱਲ ਲਾ ਕੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਯੌਰਪੀ ਦੇਸ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੀਨ ਦੀ ਬੜੀ ਡੂੰਘੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਿਸੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਲੋੜ ਪਈ 'ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਾਹਦਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਰੂਸ ਨੂੰ-ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਰੂਸੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ-ਯੂਰਪੀ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਏ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਰੂਸ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋ ਰੂਸ ਹੋਣ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਰੂਸ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰੂਸ। ਸ਼ਾਇਦ ਆਖ਼ਰੀ ਕਦਮ ਚੀਨ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਰੂਸ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਰੂਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ 'ਮੁਕਤੀ ਸੈਨਾ' ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਦੇਵੇ।

ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਸਫਲ ਹੋਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੜਾਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਿ ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿੱਕਾ ਜਮਾ ਸਕੇ ਤੇ ਦੂਸਰਾ ਕਿ ਰੂਸ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਕੇ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣ। ਰੂਸ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਟੱਕਰ ਕਰਾਉਣਾ ਚੀਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵੱਸ ਨਹੀਂ। ਸੋ ਉਹਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਦਯਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਮੋੜੀ।

ਠੀਕ ਕਿਸੇ ਨੀਤੀਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਗਵਾਂਢੀ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਾਚਾਰੀ ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਦੇ ਘਰ ਦੇ ਭੇਤੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਚੀਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਏਹਾ ਰਸਤਾ ਅਪਨਾਇਆ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੁੱਖ ਨੀਤੀ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਵਾਗਤ