

"ਕਿਉਂ ? ਡਾਢੀ ਤਨਕ ਲੱਗਦੀ ਏ? ਉਹ ਮੁਸਲੀ, ਜੱਟੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤੀ ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿਤੇ ?" ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਫਿਰ ਦੁਖਦੀ ਰਗ ਨੂੰ ਛੇੜ ਦਿੱਤਾ।
"ਸੁੱਚਿਆ!" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਰਾ ਕੜਕ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਕੋਈ ਨੂਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਘਿਰਣਾ ਨਾਲ ਲਏ, ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਇਹ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਸਕਦਾ।
"ਬੱਸ ਭਾਈ ਬੱਸ।" ਬਾਬੇ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਗੱਭਰੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। "ਜਿਸਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਏ, ਉਹਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਮਾੜਾ ਚੰਗਾ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਜਿੱਥੇ ਮਰਦ ਦਾ ਦਿਲ ਆ ਜਾਏ। ਲੈਲਾ ਕਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਮਜਨੂੰ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹੂਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸੀ। ਸਿਆਣਿਆਂ ਆਖਿਆ ਏ, ਇਸ਼ਕ ਨਾ ਪੁੱਛੇ ਜਾਤ। ਵਚਾਰੀ ਨੂਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਇਆ ਏ ਜ਼ੁਲਮ।" ਬਾਬੇ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।
"ਬਾਬਾ! ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਲਾ ਏ। ਅੱਗ ਫੈਲਿਆਂ ਸੇਕ ਈ ਔਂਦਾ ਏ।" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਠੰਢਾ ਸਾਹ ਅੰਦਰੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।
"ਹੋਲਦਾਰ ਸਾਹਬ। ਸਾਹਬ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਏ।" ਲਹਿਣਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਸਲਯੂਟ ਮਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
"ਲਉ ਆ ਗਿਆ ਜੇ ਸੱਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਓ।" ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫ਼ਸਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸਿਰੀ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਵੱਖੀ ਉਤੇ ਵਿੰਗੀ ਟੇਢੀ ਸੜਕੇ ਫ਼ੌਜੀ ਟਰੱਕ ਆਪਣੀ ਚਾਲੇ ਚਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਡੂੰਘੀ ਢਲਵਾਨ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ । ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਹਰਿਆਵਲ ਹੀ ਹਰਿਆਵਲ। ਸੁੰਦਰ ਮਨ ਮੋਹਣੇ ਨਜ਼ਾਰੇ। ਪਰ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਵੈਰੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ।
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੜਾੱ ਕਰਕੇ ਤੀਸਰੇ ਦਿਨ ਉਹ ਸਿਰੀ ਨਗਰ ਜਾ ਪੁੱਜੇ। ਅਗਲੇ ਹੁਕਮ ਤਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਓਥੇ ਬਿਸਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
"ਲੋ ਉਇ ਮੁੰਡਿਓ। ਅਹਿਨੂੰ ਆਹੰਦੇ ਜੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੰਨਤ ਨਜ਼ੀਰ। ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤਾਂ-ਆਹੁੰਦੇ ਨੇ-ਏਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਸ਼ਕ ਸਨ ਆਸ਼ਕ। ਕਰ ਲੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ। ਪਰ ਵੇਖਿਓ, ਕਿਸੇ ਕਸ਼ਮੀਰਨ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਫਸ ਜਾਇਓ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਮੇਘੇ ਰਿਹੋ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਤ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੇ, ਸ਼ਹਿਤ ਦੀਆਂ। ਜਿਸ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿ ਜਾਣ, ਸਾਰਾ ਰਸ ਨਚੋੜ ਕੇ ਉਡਦੀਆਂ ਨੇ। ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ