ਦਿਲ ਹੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਹਦਾ ਸਰੀਰ ਕਿੱਸਾ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਉਦਾਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਮਾਨਸਕ ਪੀੜ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਛੋਟੇ ਜੇਹੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਬੈਠਾ ਉਂਘਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਚੱਪਾ ਚੱਪਾ ਥਾਂ ਤੇ ਸੂਤ ਸੂਤ ਭਰ ਵਧੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਬੜੀ ਬੇਸੁਰੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਹਜਾਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਾਈ। ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਲੋਂ ਬੜਾ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਏਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣ-ਸੰਵਰ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚਾਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਹਮਣੇ ਫੱਟੇ ਉੱਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਿੱਟ ਪਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸਾਮਾਨ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਫ਼ੌਜੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਘਰ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕੁਛ। ਨਕਸ਼ ਸੁੰਦਰ, ਕੱਦ ਕਾਠ ਚੰਗਾ, ਚਿਹਰਾ ਸਾਊਆਂ ਵਰਗਾ ਪਰ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ।

ਗੱਡੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਕ ਜੋੜਾ ਉਹਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆ ਬੈਠਾ। ਸੁੱਤੇ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਠੇ ਗਭਰੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਕ ਸਰਸਰੀ ਬਾਤ ਪਾ ਕੇ ਉਹਨੇ ਧਿਆਨ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜੇ ਵਿਚੋਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਉਮਰ ਪੈਂਤੀ-ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਅੱਖੋਂ ਕਾਣਾ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਅੱਖ ਦੀ ਤੱਕਣੀ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਰਤ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਦੀ ਦਾਹੜੀ ਮੁੱਛ ਸਾਫ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਟੇਢਾ ਚੀਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਜਾਮਾ, ਕਮੀਜ਼ ਨਾਲੇ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਮਸਾਂ ਚੱਪਾ ਭਰ ਨੀਵੀਂ। ਉਹਦੀ ਹਰ ਅਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੁੰਡਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਊ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭਾਸਦਾ।

ਉਸਦੀ ਸਾਥਣ ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਰੋਲੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨਿਰਾ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਿੰਜਰ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਨੈਣ ਨਕਸ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਫੱਬਵੇਂ ਸਨ। ਕਦੇ ਉਹ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਮੁਟਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹਦਾ ਭੋਲਾ ਭਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਮਾਸੂਮ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਹੱਡਾਂ ਉੱਤੋਂ ਮਾਸ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਧੇਰੇ ਮੋਟੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਤਕਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਡੂੰਘੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਤਰਲੇ ਹਉਕੇ ਭਰਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੁਤੇ ਹੀ ਉਹਨੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬੈਠੇ ਗਭਰੂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਟਕਰਾਈ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਝੁਕ ਗਈਆਂ।