ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੀਰਜ ਦੇਵੇ। ਉਹਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨੂਰਾਂ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਕੁਛ ਕੁਛ ਪਤਾ ਸੀ। ਓਦੋਂ ਉਹ ਉਮਰੋਂ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸਦੇ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਮਝਦਾ ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਝ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਹਿਜ-ਸਹਿਜ ਨੂਰਾਂ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਵੀਂ ਉਦਾਸੀ ਪਰਤ ਆਈ। ਉਹਨੇ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤੂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। "ਪ੍ਰੀਤ! ਅੱਜ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਏਂ, ਤੂੰ ਮਿਲ ਪਿਆ ਏਂ। ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿਊਂਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਏ। ਅਸਾਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ।" ਨੂਰਾਂ ਨੇ ਵਾਕ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

"ਮਰ ਗਿਆ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ?" ਪ੍ਰੀਤੂ ਨੇ ਅਧੂਰਾ ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, "ਚੰਗਾ ਸੀ, ਜੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ। ਪਰ ਛੱਡੋ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ। ਤੂੰ ਬਾਬੇ ਇਲਮ ਦੀਨ ਦੀ ਸੁਣਾ।" ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਜਜ਼ਬਾਤ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।

"ਕੀ ਸੁਣਾਵਾਂ ? ਅੱਬਾ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦਸ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਉਹ ਰੱਬ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸੀ, ਰੱਥ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।" ਨੂਰਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਨੂਰਾਂ ਨੂੰ ਇਉਂ ਭਾਸਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਲਮਦੀਨ ਅਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸੱਲ ਦੇ ਕੇ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਹੰਝੂ ਉਹਨੇ ਸਿਰ ਦੇ ਪੋਲੇ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਘੋਤੇ।

"ਉਹ ਹੋ। ਬੜਾ ਨੇਕ ਬੰਦਾ ਸੀ ਖ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਸਤ ਇਨਸਾਨ।" ਪ੍ਰੀਤੂ ਨੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਵਿਚ ਸਿਰ ਧੁਣਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। "ਕੀ ਬਣੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ?"

"ਬਣਨੀ ਕੀ ਸੀ ? ਜੇਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲ ਕੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ।"

"ਜੇਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ? ਉਹਦੇ ਵਰਗਾ ਨੇਕ ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਜੇਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ?" ਪ੍ਰੀਤੂ ਨੇ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

"ਪ੍ਰੀਤੂ! ਤੈਥੋਂ ਕਾਹਦਾ ਲੁਕਾ ਏ ? ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਉਹ ਭੈਂਗਾ ਮੌਲਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਨਾ ਮਸੀਤ ਵਿੱਚ।"

"ਹਾਂ, ਹਾਂ।"

"ਉਹ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮੰਗਦਾ ਸੀ। ਅੰਮਾ ਮੰਨ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਬਾ ਵਿਹਰ ਗਿਆ। ਓਥੋਂ ਤਾਂ ਅੱਬਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ, ਮਗਰ ਐਸ ਕਾਣੇ ਦੈਂਤ ਤੋਂ ਨਾ ਬਚਾ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਪੁੱਤ ਏ। ਅੱਬਾ ਤੋਂ ਚੋਰੀ ਅੰਮਾ ਨੇ ਮੇਰਾ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਨਕਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿੱਛੋਂ ਮੌਲਵੀ ਨੇ ਅੱਬਾ ਤੋਂ ਇਹਦਾ ਬਦਲਾ ਲਿਆ।