ਝੜਪ ਵਿੱਚ ਪਾਕਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕਰਾਰੀ ਮਾਰ ਪਈ। ਪਰ ਏਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੁੱਟੋ ਮੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਟਿਕਾਣੇ ਆ ਜਾਂਦੇ।" ਕਾਮਰੇਡ ਫੇਰ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਗੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਹ ਦਾ ਵੀ ਚਸਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਠੰਢੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸੁਆਦ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਹੋਰ ਦਸ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਨਾ ਖਾਂ ਮੰਨਦੀ। ਇਸ ਭੁੱਟੋ ਫੁੱਟੋ ਦੇ ਵਲ ਵਿੰਗ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇਂਦੀ ਕੇਰਾਂ।" ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਭਾਊ ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹਾਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਫੇਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
"ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਆਖਿਆਂ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਵੇਂ ਪੱਛ ਈ ਲੱਗਣ। ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਤਾਂ ਹੋਈ ਬਾਣੀਆਂ ਦੀ। ਅਖੇ: ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਮ ਸਵਾਹਾ। ਇਹ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਈ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ। ਕਦੇ ਲੱਤਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਹੋਏ ਨੇ ? ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਆਖਿਆ ਸੀ - ਡੰਡਾ ਪੀਰ ਏ ਵਿਗੜਿਆਂ ਤਿਗੜਿਆਂ ਦਾ।" ਚਾਹ ਦੀ ਗਰਮਾਈ ਨਾਲ ਅਮਲੀ ਵੀ ਕੁਛ ਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
"ਸਾਰੇ ਬਾਣੀਏ ਈ ਨਹੀਂ, ਅਮਲੀਆ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਸ: ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਚਵਾਨ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਥੰਮ੍ਹ ਨੇ।" ਕਾਮਰੇਡ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
''ਤੇ ਪਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵੀ ਨਾ ਬਾਣੀਆ ਏ, ਨਾ ਬ੍ਰਹਿਮਣ ।" ਕਿਰਪਾ ਰਾਮ ਸੇਠ ਨੇ ਕਾਮਰੇਡ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
"ਉ, ਬਾਹਮਣ ਬਾਣੀਏਂ ਨਾ ਸਹੀ, ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਤਾਂ ਹੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ਨਾ।" ਅਮਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। "ਵੇਖ ਲਿਓ ਤੁਸੀਂ, ਇਹ ਪਾਕਸਤਾਨੀ ਸੱਪ ਤਾਂ ਸੁਭਾਸ਼ ਬਾਬੂ ਦੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਈ ਰੁਕ ਔਣਗੇ। ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇਹ ਮੰਤਰ ਇਹਨਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।"
"ਅਮਲੀਆ! ਕਾਹਲਾ ਨਾ ਪਓ। ਸਮਾਂ ਵੇਖ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੰਗ ਵੇਖ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੁਭਾਸ਼ ਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲੋ ਝਾਤ ਮਾਰ ਖਾਂ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਉਠਾ ਲਈ। ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਅਸਰ ਸੀ, ਕਿ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਹੜੇ ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ
