ਅਠਾਈ ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਨਲ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਦਰ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸ ਚੌਂਕੀ ਉੱਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤੀਹ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਚਵਾਨ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹਰ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

੧੧.

"ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮ ਗਰਮ ਖਵਰਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਨੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਕਾਮਰੇਡ ਸਾਹਬ ਈ ਕਿਧਰੇ ਪਹਾੜੀ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਨੇ।" ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਭਾਊ ਨੇ ਕੁਛ ਨਿਹੋਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

"ਮੈਂ ਵੇਖਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਲੱਗਦਾ ਏ ਕਿਤੇ ?" ਕਾਮਰੇਡ ਨੇ ਚਾਹ ਦੀ ਚੁਸਕੀ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

"ਠੰਡੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਗਰਮ ਖਵਰਾਂ।" ਲਫਮਨ ਨੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੰਗ ਦੇਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। "ਸੁਣਾਓ ਕੁਛ ਕਾਮਰੇਡ ਸਾਹਬ ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਓਦਰ ਗਏ ਸੀ। ਹਸਾਬ ਕਰ ਲੋ। ਅੱਜ ਪੰਜ ਤਰੀਕ ਏ। ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲੱਗੀ।"

"ਓਨੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਲਛਮਣ ਦੇ ਪੈਸੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।" ਕਿਰਪਾ ਰਾਮ ਸੇਠ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਕੱਸਿਆ।

"ਸੇਠਾ, ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਈ ਪਿਆ ਰਹੇਂਗਾ। ਹਰ ਥਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਗਜ ਨਾਲ ਈ ਮਿਣੇਗਾ। ਕਿਤੇ ਔਹਰ ਸੌਹਰ ਵੀ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਆਖੇਗਾ ਅੱਜ ਰੁਪਈਏ ਵਿਚੋਂ ਦੁਆਨੀ ਭਰ ਅਰਾਮ ਏ।" ਮਗਰਲਾ ਵਾਕ ਲਛਮਣ ਨੇ ਬੜਾ ਚਿੱਬ ਚਿੱਥ ਕੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਚਿਰਾਂ ਦੇ ਬੀਮਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। "ਮਾਰ ਲਿਆ ਸੌਹਰੀਆਂ ਦੁਆਨੀਆਂ ਚੁਆਨੀਆਂ ਨੇ। ਹੁਣ ਰੁਪਈਏ ਵਿਚੋਂ ਦਸ ਪੈਸੇ, ਵੀਹ ਪੈਸੇ, ਪੰਜਾਹ ਪੈਸੇ ਆਖਿਆ ਕਰੋ।"

"ਕਿਉਂ ਭਈ ਹੁਣ ਲਛਮਣ ਵੀ ਚੋਖਾ ਈ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਗਿਐ।" ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਮਲੀ ਨੇ ਮੁਸਕੜੀਆ 'ਚ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।

"ਫੇਰ ਅਮਲੀਆ। ਅੰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਹਿਣ ਉਠਣ ਵਾਲੇ ਆਂ। ਸਿਆਣਿਆਂ ਆਖਿਆ ਏ। ਤੁਖਮ, ਤਸੀਰ ਤੇ ਸੁਹਬਤ ਦਾ ਅਸਰ।" ਲਛਮਣ ਨੇ