ਜਾ।" ਸੂਬੇਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਇਕ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।

"ਸਾਹਬ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਬਰਕੀ ਫਤਹਿ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀ।" ਨਾਇਕ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਦਲੇਰੀ ਭਰਿਆ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਤਕੜੇ ਹੋ ਜੋ ਬਹਾਦਰੋ! ਅੱਜ ਇਕ ਏਕੜੀ ਕਰਕੇ ਖਲੋਣਾ ਜੇ। ਉਡਾ ਦਿਹੋ ਜੋ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਅੜੇ। ਬੋਲੇ-ਸੋ ਨਿਹਾਲ।" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਹਿਤ ਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ।

" ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾ.......ਲ।"

ਜੈਕਾਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ। ਇਸ ਜੰਗੀ ਨਾਹਰੇ ਨਾਲ ਗਭਰੂਆਂ ਦਾ ਲਹੂ ਉਬਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

"ਤਕੜੇ ਹੋ ਜੋ ਬਹਾਦਰੋ! ਅੱਜ ਵੇਲਾ ਜੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਦਾ। ਚੀਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਾਲੇ ਦਾਗ਼ ਧੋ ਘੱਤੋਂ।" ਹੌਲਦਾਰ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।

"ਸਾਹਬ! ਵੇਖਦੇ ਰਹੋ। ਜਿੱਤਾਂਗੇ ਜਾਂ ਮਰਾਂਗੇ। ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਂਗੇ।" ਬਾਲਮ ਰਾਮ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਸਿੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਬਰਕੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਪੱਕੇ ਬੰਕਰ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਏਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ ਕਿ ਗੋਲੀ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦੀ। ਪੰਜ-ਛੇ ਆਦਮੀ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਬਹਿ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਅੱਗ ਵਰ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਕੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮੋਰਚੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਲੋੜ ਪਈ 'ਤੇ ਉਹ ਮੋਰਚੇ ਵੀ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਨਾਲ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਬੇਕਰਾਂ ਦੇ ਤਾਣ ਉੱਤੇ-ਮੌਤ ਤੇ ਬੇ-ਫ਼ਿਕਰ ਬੈਠੇ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਪਾਹੀ ਟਾਕਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਧਿਰ ਨੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਲੜਨਾ ਤੇ ਇਕ ਧਿਰ ਦਾ ਪੱਧਰੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ। ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਭਾਰਾ ਫ਼ਰਕ ਸੀ।

ਬਰਕੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕੁ ਸੌ ਗਜ਼ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ 'ਈਚੋਗਿਲ ਨਹਿਰ ਲੰਘਦੀ ਸੀ। ਸੋ ਫੁੱਟ ਚੌੜੀ ਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੀ ਨਹਿਰ। ਖੇਤੀ ਬਾੜੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਉਹ ਫ਼ੌਜੀ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੰਗ ਵਰਗਾ ਲੰਮਾ ਮੋਰਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਪਰਾ-ਬਰਾਬਰ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਥਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਕਰ ਹਨ। ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੀ ਮੈਗਨਟ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ ਮੈਜੀਨਟ