ਉਹਦੇ ਡੋਲੇ ਫਰਕ ਰਹੇ ਸਨ।
"ਸ਼ਾਬਾਸ਼। ਸਿੱਖ ਕੀ, ਹਿੰਦੂ ਕੀ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਓਹਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਨੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਚਰਨੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 'ਬੇਦਾਵੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਸੁਣੇ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।" ਫਿਰ ਦੋ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਬੇਦਾਰ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਜਵਾਨ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਢਿੱਡ ਪਰਨੇ ਪਏ ਘਿਸਰਦੇ ਘਿਸਰਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੰਕਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਚੰਦ ਦਾ ਚਾਨਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰਨ ਮੱਲਿਆ ਹੋਵੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ। ਜਿਥੇ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਕਿਸੇ ਹਿਲਦੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਪੈਂਦਾ, ਵੈਰੀ ਓਸੇ ਟਿਕਾਣੇ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਵਰ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਂਦਾ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀਨਾਂ ਅੰਦਰ ਦਾ ਸਾੜ ਕੱਢ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੀ ਬਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਮੰਜ਼ਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
"ਉ ਪਿਆਰਿਆ! ਭਲਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਬਹਿ ਕੇ ਚਾਹ ਪੀਣੀ ਏ।" ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜ਼ਰਾ ਨੇੜੇ ਸਰਕ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪੀਂਘਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ।
"ਐਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ। ਮੈਂ ਅਹੁ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਬੰਕਰ ਉਡਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵੱਲ ਵਧ। ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਮ ਰਾਮ ਦੀ ਮਦਦ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਛ ਹੁਕਮੀ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਰੀਂਘਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ਰਾ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਸ ਮਿੰਟ ਬੀਤੇ ਸਨ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੋਲੀਆਂ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਧਸੀਆਂ। ਲਹੂ ਪਰਨਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਗ ਤੁਰਿਆ। ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਜ ਦਿੱਤੀ "ਪਿਆਰਿਆ। ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ ਸੁੱਚਾ। ਮੇਰੀ ਅੰਤਮ ਫਤਹਿ ।" ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਰੀਰ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ।
“ਸੁੱਚਿਆ! ਤੇਰਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਕੇ ਰੁਕਾਂਗਾ। ਜਾਂ ਫਤਹਿ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਹੀਦੀ।" ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਤਰ ਵੱਲ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਬੀੜੀ ਹੋਈ ਇਕ ਤੋਪ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ
