"ਭਾਊ। ਇਹ ਏ. ਬੀ. ਕੀ ਹੋਇਆ ?" ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਭਾਊ ਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸਵਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਕਿ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਕੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।

"ਇਹ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਅਸੀਂ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਗੁਲਾਮ ਜੋ ਰਹੇ ਆਂ। ਉਂਞ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਗੁਲਾਮੀ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਏ। ਖ਼ੈਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰੀਸ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਲਿਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਗੋਤ ਆਦਿ ਲਿਖ ਦੇਂਦੇ ਨੇ। ਗੋਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਸਹੀ। ਜਿਵੇਂ ਛੰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਬਰ ਜੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ ਡੇਗਣ ਦੀ ਬੋਹਣੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਟਰੈਵਰ ਕੀਲਰ ਤੇ ਵੀ. ਐੱਸ. ਪਠਾਣੀਆ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 'ਵੀਰ ਚੱਕਰ' ਦਿੱਤੇ ਨੇ। ਏਥੇ ਵੀ. ਐੱਸ. ਨਾਮ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਨੇ। ਉਹਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਵੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਪਠਾਣੀਆ ਏ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏ. ਬੀ. ਵੀ ਤਾਰਾਪੁਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਨੇ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪੂਰੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰੇ। ਅੰਤ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਢੰਗ ਦੇ ਨਾਮ ਈ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।"

"ਚਲੋ, ਨਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਚੱਲਿਆ ਏ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੂਰਮੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਓ।" ਅਮਲੀ ਨੇ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਵਾਰਤਾ ਅਗਾਂ ਤੋਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

"ਸੁਣੋ। ਬਰਕੀ ਵਾਂਗ, ਸਿਆਲਕੋਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਤਾਰਾਪੁਰ ਆਪਣੀ ਰਜਮੈਂਟ ਦੀ ਕਮਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਫਲੌਰਾ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ। ਲਾਗੇ ਹੀ ਵਜ਼ੀਰਾਵਾਲੀ ਕੋਲ ਵੈਰੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਟੈਂਕਾਂ ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ ਤਾਰਾਪੁਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਬੜਾ ਕਹਿਰੀ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਰਾਪੁਰ ਘਬਰਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਉਹਨੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਬਹਾਦਰੋ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਣਖ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਾਂਗੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਤਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ।" ਤਾਰਾਪੁਰ ਆਪ ਵੀ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਛਾਤੀ ਤਾਣ ਕੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਕਹਿਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਤਾਰਾਪੁਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੱਟੜ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਮਰਦ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰਿਆ। ਉਹਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕਦਮ ਰੁਕੇ ਨਹੀਂ। ਅੰਤ ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਪਰ ਸੂਰਮੇ ਨੇ ਫਲੌਰਾ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲਿਆ।"