ਸਾੜ੍ਹਸਤੀ ਬਣ ਕੇ ਆ ਗਈ।"
"ਧੀਰਜ ਕਰੋ, ਬੀਬੀ। ਸੱਤ ਨਾਮ ਆਖੋ। ਉਹਦਾ ਭਾਣਾ ਮਿੱਠਾ ਕਰਕੇ ਮੰਨੋ। ਹੋਣੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਟਲਦੀ ਨਹੀਂ।" ਕੋਲੋਂ ਇਕ ਬਿਰਧ ਬਾਬੇ ਅਕਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅਚਾਰ ਦੀ ਥਾਲੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਉਕੇ ਆਹੀਂ ਅੰਦਰ ਰੋਕ ਲਏ।
ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਭੀੜ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਗ਼ਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰ ਇਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢਦਾ ਸੀ।
ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਕੁਛ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇਕੇ ਵਾਰ ਬਕ ਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤਾ।
"ਕਿਧਰ ਚੱਲਿਆ ਏਂ ?" ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈ। ਉਹਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਈ। "ਬਹਿ ਜਾ। ਸਾਨੂੰ ਮੋਇਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ। ਤੂੰ ਵੀ ਅੱਖੋਂ ਉਹਲੇ ਹੋ ਗਿਓਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹਉਕੇ ਨਾਲ ਈ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ।"
"ਪਿਆਰਿਆ। ਪੁੱਤ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ 'ਤੇ ਟੇਕ ਰਖਿਆਂ ਈਂ ਸਰੇਗਾ।" ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਛ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀ।
"ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਮੈਂ ਓਧਰੋਂ ਔਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਹੰਦਾ ਆਂ। ਭਲਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ....।"
"ਸਹੁੰ ਖਾਹ ਮੇਰੀ, ਪਈ ਤੂੰ ਨਹਿਰੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।" ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੱਥ ਹਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
"ਤੁਹਾਡੀ ਸਹੁੰ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬਾਬਾ ਇਲਮਦੀਨ ਕੋਈ ਸੁਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਦੇਂਦਾ, ਮੈਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।" ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਬਚਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
"ਚੱਲ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਆਂ।" ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਵੀ ਉੱਠ ਖਲੋਤੀ।
"ਹਾਂ, ਜਾਹ ਤੂੰ ਵੀ। ਸੰਗ ਸਖਾ ਸਭ ਤਜਿ ਗਏ ।" ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਕ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਪਤੀ ਦਾ ਨਿਹੋਰਾ ਸੁਣ ਕੇ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਫਿਰ ਉਥੇ ਹੀ ਧੰਮ ਕਰਕੇ ਬਹਿ ਗਈ। 'ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਈ ਮਰਨਾ ਏਂ। ਲੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਮੈਂ। ਰੱਬ ਕਰਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਪਿਆਰਾ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਛੇਤੀ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।" ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝਣ ਲੱਗ ਪਈ।
