ਆਈਆਂ। ਅੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਉਹਨੇ ਅੰਦਰੇ ਰੋਕ ਲਈ।
"ਮਾਂ! ਮੈਂ ਨੱਪ ਦਿਆਂ ?" ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
"ਨਹੀਂ ਠੀਕ ਏ। ਪੰਧ ਕਾਹਨੂੰ ਖੋਟਾ ਕਰਦੇ ਆਂ।"
ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਘੁੰਡ ਵਾਲਾ ਪੱਲਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਲਿਆ।
"ਰਹਿਣ ਦਿਹ ਪੁੱਤ। ਪਿਆਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹੁਣ ਘੁੰਡ ਕੀ ਕੱਢਣਾ ਈਂ। ਐਵੇਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਓਪਰੇ-ਓਪਰੇ ਲੱਗਦੇ ਓ। ਨਾਲੇ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਤਾਂ ਇਹਨੇ ਫੇਰਿਆਂ ਵੇਲੇ ਈ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ।" ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਨੀਂਹ ਦਾ ਪੱਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਉਲਟਾ ਦਿੱਤਾ। ''ਰੱਬ ਕਿਤੇ ਘਰ ਬੈਠਿਆਂ ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂਦਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੋਂਹ ਤਾਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ। ਪੁੱਤ ਪਿਆਰਿਆ। ਅਕਲ ਆਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਨੀਂਹ ਦਾ ਕਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾ ਫਿਟਕਾਰੇਂਗਾ। ਇਹਦੇ ਮਾਂ ਪਿਉ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਤਜੁਗ ਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਏ। ਬਚਨ ਪਾਲਿਆ ਏ। ...ਚਲੋ ਉਠੋ।"
ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਪਾਂਧੀ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪਏ।
"ਚਲੋ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਤੁਰੋ। ਜਸਬੀਰ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਕੋਲੋਂ ਪੱਲਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ।" ਚੱਜ ਨਾਲ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਨੇ ਨੋਂਹ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਖਾਲੜੇ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦੇ ਪਰਨੇ ਦੇ ਇਕ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਜਸਬੀਰ ਦੇ ਲੀੜੇ ਤੇ ਗਲਾਸ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਲਿਆ। ਦੂੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਬਾਲਟੀ ਲਟਕਾ ਲਈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਚਾਲ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂ ਬਿਰਧਾਂ ਨੇ ਹੀ ਜਾਣ ਕੇ ਕਦਮ ਹੌਲੇ ਕਰ ਲਏ, ਦੋ ਫਰਲਾਂਗ ਜਾਂਦਿਆਂ ਤਕ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਕੁ ਪੈਲੀ ਦੀ ਵਿੱਥ ਪੈ ਗਈ। ਉਹ ਨਹਿਰੇ ਨਹਿਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਨੂੰ ਤੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
"ਜਸਬੀਰ!" ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਬਰਾਬਰ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾਥਣ ਵੱਲ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਮੁਹੱਬਤ ਭਰੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਤਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। ਬੁਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲ ਕਰਨੀ ਉਹਨੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਸਮਝਿਆ।
"ਜੀ!" ਸ਼ਰਮਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਸਬੀਰ ਨੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਝਾਕਦਿਆਂ ਮਸਾਂ ਇਕ ਅੱਖਰਾ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਿਆ।
"ਤੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖੇਂਗੀ, ਕਿ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਾ ਜੰਞ, ਨਾ ਡੋਲਾ, ਨਾ ਵਰੀ, ਨਾ ਗਹਿਣੇ।"
"ਇਉਂ ਨਾ ਆਖੋ। ਤੁਸਾਂ ਨਮਾਣੀ ਨੂੰ ਲੜ ਲਾ ਲਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਛ ਮਿਲ
