ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਪਿੱਛੇ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਇਸ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮੁੱਲਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਔਰਤ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤਰਕ ਹੈ, ਇਕੋ ਹੀ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਆਦਮੀ ਹੀ ਪਹਿਰਾਵੇ ਸਬੰਧੀ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਆਈ ਫੈਸ਼ਨ ਸਨਅਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਔਰਤ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਸੰਦ ਵਜੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨੇ ਧਿਰਾਂ ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੋਚ ਦੇ ਧਰਾਤਲ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਔਰਤ ਜਿਸਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਸੋਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਕਬਾਇਲੀ ਔਰਤ ਉੱਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਜਿਹਾ ਜਬਰ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੱਛਮ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਦਾ ਅਸਰ। ਲਹਿਰ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਗਤੀ ਛੇੜੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਯੁੱਗਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੰਨ ਰਹੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਗੁਰੀਲਾ ਸਫ਼ਾਂ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਫ਼ੌਜੀ ਵਰਦੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬੰਦੂਕ ਉਠਾਈ ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਔਰਤ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਇਸ ਹਵਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਈ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਇਕੱਠਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦਾਦਾ ਲੱਗ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਕਾਹਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਤੌਰ ਦੇ ਬਦਲ ਜਾਣ ਦੇ ਪਰਸੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਨਵੇਂ ਤੌਰ-ਤਰੀਕਿਆਂ, ਨਵੇਂ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਂਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਪਰ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।

ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ ਦੀ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲ ਉਸ ਡੂੰਘੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਾਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਗਏ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਛੋਟਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਦਫ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਨੂੰ ਹੰਢਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਝੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਕਬਾਇਲੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿੱਕੇ ਅਰਸੇ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਈਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਦੇਣ ਮੰਨ ਲੈਣ ਕਾਰਨ ਆਮ ਕਬਾਇਲੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਐਡੀ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਮੌਤ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਆਮ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਮੌਤ ਭਾਵੇਂ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇ. ਭਾਵੇਂ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ, ਉਹ ਬਹੁਤਾ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ। ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਦੇਖਿਆ