"ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਲ, ਫਿਰ ਲਸਣ, ਅਦਰਕ, ਪਿਆਜ਼, ਕਮਕਾ (ਹਲਦੀ), ਨਮਕ, ਮਿਰਚ, ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ।"

"ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ।"

"ਹਾਂ, ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ। ਤੰਬਾਕੂ, ਗੁੜ੍ਹਕ, ਸ਼ਰਾਬ, ਸਾਬਣ, ਸੋਨਾ, ਕੱਪੜਾ, ਆਦਿ, ਆਦਿ।"

"ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਨੂੰ ਛੱਡ। ਪਰ ਲਸਣ, ਅਦਰਕ, ਪਿਆਜ਼, ਕਮਕਾ, ਮਿਰਚਾਂ ਆਦਿ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।

"ਅਜੇ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਖ਼ਾਦ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਮੁੰਗਫਲੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਵੀ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਉਗਾਵਾਂਗੇ। ਜੇ ਧਰਤੀ ਮੰਨ ਗਈ ਤਾਂ ਬਹਾਰ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ।"

ਕੁਝ ਦੇਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਛਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੈ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੱਥਰ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਕੱਢਣਾ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਪਹਾੜ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗੇ ਤਾਂ ਖਾਦ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਆਵੇਗੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀਆਂ ਹੀ ਖਾ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਧਾਨ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੀ ਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ। ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਨ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚੋਲ ਖ੍ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਖਹਿੜਾ ਛੁੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਰਿਸ਼ਮਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵਾਂਗੇ।"

ਨਾਰੰਗ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਗਰੀਬੀ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਬਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਥੋੜੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਸਲ ਵੇਚਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਾਟ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਚੋਲ ਖ੍ਰੀਦਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਧਾਨ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਸਥਾਨਕ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਵੇ ਤਾਂ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਗਲੇਰਾ ਪੰਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ 'ਚੋਂ ਪੱਥਰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਾਰੰਗ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਤਿਓਹਾਰ (ਪਾਂਡੂਮ) ਬਣਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਿਜਾਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਖਿੱਲਰ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਤੰਭ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਮੂਹਕ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣ।

ਖੇਤਾਂ ਵਿਚਲਾ ਜੰਗਲੀ ਘਾਹ-ਫੂਸ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਇਕ ਸਮੱਸਿਆ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਸਮੂਹਕ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਰਹੇਗੀ। ਇਕੱਲਾ ਇਕਹਿਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਨੰਤ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਸੰਘ ਇਸ ਕੰਮ ਵਾਸਤੇ ਕੀਮੀਆਈ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਵਰਤਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹਨ। ਉਹ ਦਵਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਨੂੰ ਬਸਤਰ ਵਿਚੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਤਹੱਈਆ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਵਾਵਾਂ ਦੇ ਬਨਸਪਤੀ