"ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ! ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ? ਇਹ ਬੱਚੇ ਤੱਕ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ!"

“ਪਤਾ ਨਹੀਂ," ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਅਣ-ਸੁਖਾਵਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।

"ਕਿਸ ਦਾ ਘਰ ਹੈ?"

"ਪਰਧਾਨ ਦਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।"

ਬੱਚਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਬਿਮਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਉਹ ਸਿਰ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਪਟਕਦਾ, ਕਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਘੁੱਟਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਟਕ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ। ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਔਰਤ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੈ। ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਵਤੀਰੇ ਕਾਰਨ ਜੱਕੋ ਤੱਕੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਮਰਜ਼ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਔਰਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਵਿਹੜਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਐਨੇ ਨੂੰ ਪਰਧਾਨ ਦਾ ਲੜਕਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੱਚਾ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਔਰਤ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਬਾਪ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰਧਾਨ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ ਅਸੀਂ ਦਵਾ ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਸੰਚਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੱਚਾ ਬਿਮਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪਿਲਾ ਕੇ ਬਾਕੀ ਗੋਲੀਆਂ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦਵਾ ਦੀ ਮਿਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਥ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਦਵਾ ਤਾਂ ਲੈ ਲਈ ਪਰ ਉਹ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਬੋਲੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਦਵਾ ਰੱਖ ਕੇ ਬਾਹਰ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।

ਉਹ ਔਰਤ ਖ਼ੁਦ ਚਮੜੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ, ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਬਾਹਵਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸਨ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਘ ਸੰਚਾਲਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ ਦਵਾ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਅਜੀਬ ਵਤੀਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਗੁਰੀਲਾ ਦਸਤਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੰਘ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦਸਤੇ ਤੋਂ ਦਵਾ ਲੈਣ ਪਰ ਉਸਨੇ ਸਾਡੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ।

"ਉਸ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ," ਦਵਾ ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ।

"ਪਰ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਦ 'ਚ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਨਾ ਵੀ ਦੇਵੇ ਪਰ ਦਵਾ ਦੀ ਮੰਗ ਤਾਂ ਕਰੇ! ਨਾ ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ?"

ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਵਾ ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਾਰੰਗ ਵੀ ਚੁੱਪ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਦਵਾ ਸੰਘਾਂ ਕੋਲ ਦਵਾਈਆਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਤਾਰਦੇ ਤਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖ੍ਰੀਦਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦਵਾ ਸੰਘ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਾਰਕੁੰਨ (ਦੋ ਲੜਕੇ ਤੇ