Back ArrowLogo
Info
Profile

ਉੱਤੋਂ ਹੱਥ ਵਲਦੇ ਹੋਏ ਇਕ ਜ਼ੰਜੀਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਗਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰਲਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਬਾਹਰਲਾ, ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ। ਪਹਿਲੇ ਚੱਕਰ ਨੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕਦਮ ਚਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਨੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਸਰੇ ਨੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਨੇ ਫੇਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਥਿਰਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੇਲਾ ਦੀ ਹੇਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਆਦਿਵਾਸੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਗੀਤ:

ਲੱਛੀ ਰਾਮੋ ਨਾਨੋ, ਵਾਨਾ ਵਾਨਾ

ਹੱਲੇ ਦਾਦਾ ਕਿੱਲਾ, ਵਾਨਾ ਵਾਨਾ

ਜੋਗੀ ਕੇਸਾ ਦਾਦਾ, ਵਾਨਾ ਵਾਨਾ....

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਜ ਗਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ:

ਕੁੜੇ ਰਾਮੋ ਭੈਣੇ, ਮੀਂਹ ਆਇਆ ਮੀਂਹ ਆਇਆ

ਚੱਲ ਵੀਰਾ ਬੋਲ, ਮੀਂਹ ਆਇਆ ਮੀਂਹ ਆਇਆ

ਜੋਗੀ (ਮਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ) ਕੋਸਾ ਵੀਰਾ, ਮੀਂਹ ਆਇਆ ਮੀਂਹ ਆਇਆ

ਗੀਤ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਨਾਮ ਜੁੜਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਲੰਬਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਮੁੱਢ-ਕਦੀਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਰਗਾ ਸਿੱਧਾ, ਸਾਦਾ, ਅਤੇ ਸਰਲ ਗੀਤ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕੋ ਹੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਭੈਣ ਵੱਲੋਂ, ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਭਾਈ ਵੱਲੋਂ। ਜੇ ਸਰਸਰੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਗੋਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ, ਇਸ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ ਦਾ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਂਹ ਨੂੰ ਖੁਸ਼-ਆਮਦੀਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ, ਯਾਨਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਜਲ। ਜਦ ਸਾਰਾ ਹੀ ਪਿੰਡ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਗਾਉਂਦਾ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨੱਚਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਦ ਛੇੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਨਾਦ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਅਪਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਪਾਰ ਇਜ਼ਹਾਰ। ਆਦਿਵਾਸੀ ਇਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਨੱਚਦੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਜਾਣਗੇ, ਗਾਉਂਦੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਭਿੱਜਦੇ ਜਾਣਗੇ, ਭਿੱਜਦੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਅਨੰਤਤਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਰ ਦੀ ਇਤਹਾ ਵਰਗਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ, ਉਸ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਰੁ ਰਿਹਾ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਮੀਂਹ ਨੂੰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਿਵੇਂ ਨੱਚਦਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜੀ ਆਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ! ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ, ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਚ ਬੇ-ਪਨਾਹ ਵਾਧੇ ਦਾ ਬਿਗਲ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ!

ਕੁਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੋ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ 'ਕਾਲੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਕਾਲੇ ਰੋੜ, ਮੀਂਹ ਵਸਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ !'

ਪਰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਗੀਤ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਵਾਸਤੇ ਕਿਸੇ ਰੱਬ ਕੋਲ ਤਰਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਓਨਾ ਹੀ ਸਾਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਰਲਾ ਜਾਂ ਅਲਖ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 'ਮੀਂਹ ਆਇਆ ਮੀਂਹ ਆਇਆ' ਗੀਤ ਹੈ, ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਥਿਰਕਣ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਨੰਤ ਹੁਲਾਰ ਹੈ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਗੈਂਡ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਸੋਲੋ ਨਹੀਂ ਹਨ।

120 / 174
Previous
Next