ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਚੰਗੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਸੋ ਖਾਧੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਧਾ।

"ਸਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਣੇ ਵੀ ਵਰਤਣ ਲੱਗਣਗੇ। ਸਿਰਫ਼ ਜੇ ਇਹ ਸਵਾਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਣੀ ਸੌਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।"

ਜਦ ਹਾਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਾਲੇ ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਖ੍ਰੀਦਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਪਈਆਂ ਸੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੰਗਾਲੀ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲੀ ਕਾਮਰੇਡ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਨਾਉਣੀਆਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਮਾਂ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਸਾਧਨ। ਵਿਸਫੋਟਕ ਸੁਰੰਗਾਂ ਬਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਬਾਇਲੀ, ਮੁਰੱਬੇ, ਅਚਾਰ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਬਣਾਉਣਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਮਹਿੰਗਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਬੰਗਾਲਣ ਕੁੜੀ ਮੁਰੱਬਿਆਂ, ਅਚਾਰਾਂ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਨਾਲੋਂ ਜੰਗ ਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣ ਨੂੰ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪੰਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁਰੱਬਿਆਂ ਅਚਾਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਪੁਰਾ ਕਾਰਖ਼ਾਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਜਾ ਦੇਂਦੀ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਚਲਾ ਲੈਂਦੀ। ਪਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗੁਰੀਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਸੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਹੰਢਣਸਾਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।

ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਢਾਕੇ ਤੋਂ ਪਲਾਇਨ ਕਰ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਓਦੋਂ ਉਹ ਮਸਾਂ ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਬੰਗਾਲੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉੜੀਆ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿਚ। ਹਿੰਦੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਦੁਰਲਾ ਕੋਇਆ ਤੇ ਤੇਲਗੂ ਉਹਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਕੇ ਸਿੱਖ ਲਈਆਂ। ਤਸਲੀਮਾ ਨਸਰੀਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਈਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹਸ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਢਾਕੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਇਸੇ ਲਈ ਭੱਜੇ ਸਨ। ਏਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਮੁਸਲਿਮ-ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨਾ ਨੂੰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਢਾਕੇ ਵਿਚ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਸੀ, ਉੜੀਸਾ ਵਿਚ ਬੰਗਾਲੀ ਰਫ਼ਿਊਜਣ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜੰਝੂ ਤਿਲਕ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਬਣ ਕੇ ਫਿਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਮੁੱਖ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਲਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੁਸ਼ਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੇਲਗੁਵੀਕਰਨ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਸੁਸ਼ਮੱਕਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੀਅ ਭਰ ਕੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁੜ, ਆਂਡੇ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਲਾਦ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੰਡਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਘੱਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਹੀ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕਿੱਟ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਵਾ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਲਾਗਲੇ ਕਸਬੇ 'ਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਵਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾ ਅਤੇ ਜੇਲਾਟੀਨ ਸਟਿੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰੀ ਡੋਜ਼ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੇ ਮਾਈਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਕਿੰਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਫੋੜੇ ਦੀ