ਹੈ। ਕਦੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਗੋਡੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਿਆਰੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ, ਗੌਂਡੀ, ਤੈਲਗੂ ਤਿੰਨੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲਿਖਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣੀ ਪੈ ਜਾਵੇ ਉਹ ਹਰ ਵਕਤ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਭਰ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਡਰ ਭੈਅ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਤੈਰਦੀ ਹੋਈ ਦੇਖੋਗੇ। ਉਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਮਰ ਵਿਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰੜੀ ਐਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਨਾ ਦਵਾ ਨਾ ਬੂਟੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਨਾ ਤੇੜੇ। ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ। ਜਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੱਲਣ ਜੋਗਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਡਿਗਦੇ ਢਹਿੰਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਾਵੇ ਤੇ ਨੂਕੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਾਂਭ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਤੋਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸ ਵਾਸਤੇ ਖੇਤੀ-ਵਿਕਾਸ ਦੇਖਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

"ਨਾਰੰਗ ਅੱਨਾ! ਤੇਰੇ ਦੁੱਧ ਸ਼ੱਕਰ ਉਡੀਕਦੇ ਉਡੀਕਦੇ ਅਸੀਂ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਗਏ," ਮੰਡਲੀ ਦਾ ਇਕ ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਵਿਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

"ਇਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਨਾਂ ਕਿ ਕਬਾਇਲੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਹੰਢਾਉਣ ਲੱਗਣ। ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਜਾਇਆ ਕਰਨ, ਬਹੁਤ ਬੁੱਢੇ।" ਨਾਰੰਗ ਭਾਈ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਨਾਰੰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਹੱਸ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਬਸਤਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਸੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਆਦਮੀ। ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਤਰਜ਼ਮਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਪਿੰਡਾ ਢੱਕਣ ਦੀ ਵੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੇੜ ਇਕ ਪਰਨਾ ਲਪੇਟੀ ਰਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਦਮੀ ਇਕ ਗਿੱਠ ਕੱਪੜਾ ਹੀ ਤੇੜ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੈ ਸੋ ਹੁਣ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਢੰਗ ਬਦਲਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਲੱਗੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਤੋਂ ਦਾਦਾ ਲੋਕ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਧਰੋਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਲੱਦ ਕੇ ਲਿਆਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਬਲਾਊਜ਼ ਤੇ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕ ਪਰਨੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਢੱਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਲਵੇਟ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਾੜ੍ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚਲੇ ਦਿਨ ਭਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਉਲਝਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸੋ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਗਿੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਡੇਢ ਗਿੱਠ ਉੱਚਾ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਕੋਈ ਪਾਂਡਮ, ਮੰਡਈ, ਤਿਓਹਾਰ ਜਾਂ ਮੇਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਨਤਕ-ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਸਾੜੀ ਬਲਾਉਜ਼ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।