ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਮੂਰਤ ਆਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਔਫ ਦੀ ਸਿੱਖ ਐਮਪਾਇਰ' ਕਿਸੇ ਨੇ ਟੈਰਰ ਫਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨ, 'ਕਿਸੇ ਨੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਆਫ਼ ਦੀ ਖ਼ਾਲਸਾ', 'ਵੁਆਇਸ ਆਫ਼ ਦੀ ਸਿਖਸ', 'ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ' ਤੇ 'ਖਾਲਸਾ' ਰਾਜ' ਦਾ ਹੀਰਾ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਕਾਦਰਯਾਰ ਨੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਸਿਫਤ ਇੰਞ ਕੀਤੀ ਹੈ:
ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਆਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ, ਡਿੱਠਾ ਨਜ਼ਰ ਮੈਂ ਪਾ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ।
ਕਾਦਰਯਾਰ ਬਹਾਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੇ, ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜਿਉਂ ਚੰਨ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ।
ਗੁਰੂ ਦਾ ਅਨਿੰਨ ਸਿੱਖ
ਸਰਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਭਰੀ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਸਿੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਕਤ ਗੁਰੂ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਬਲ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਾ ਮੇਰੇ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖਸ਼ਸ਼ ਹੈ। 'ਸਿੱਖ' ਸ਼ਬਦ ਪਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਤਨਾ ਫਖਰ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਜੇਕਰ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਡਰ, ਭੈਅ, ਚਿੰਤਾ ਸੋਗ, ਰੋਗ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਵਿਆਪ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਘਾਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਿਣ ਮਾਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਗੋਂ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।
ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਨਿੱਤਨੇਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਹਲੇਮੀ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਅੰਦਰ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ (ਜੋ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ) ਸੁਨਹਿਰੀ ਪੱਤਰੇ ਤੇ ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਪਰ ਦੇਵ ਨਾਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਚਿਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ੧੮੪੦ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇੱਕ ਹੱਥ 'ਚ ਮਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਕਿਰਪਾਨ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਤੇ ਢਾਲ ਦਿਖਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ
