100. ਪਰਾਇਆ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ

ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਤੁਰੀ।

ਇਕ ਬੇਰ ਕਿਸੀ ਸਿਖ ਪਾਸ ਕਿਸੇ ਕਾ ਲਹਿਣਾ ਥਾ। ਓਹੁ ਮੰਗੇ, ਓਹ ਦੇਵੇ ਨਾਂਹੀ। ਤਾਂ ਲਹਿਣੇ ਵਾਲੇ ਸਿਖ ਕਹਿਆ: 'ਸਿਖਾ ਜੇ ਤੂ ਹੁਣਿ ਨਾ ਦੇਵਹਿਗਾ, ਤਾਂ ਦਰਗਾਹਿ ਲੇਖਾ ਦੇਣਾਂ ਆਵੀਗਾ। ਓਥੇ ਫੜੀਅਹਿਂਗਾ। ' ਤਾਂ ਅਗੋਂ ਦੇਵਨ ਵਾਲੇ ਸਿਖ ਇਹ ਤੁਕ ਪੜੀ:-

ਜੋ ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਪੁਛਈ ਜਾਂ ਗੁਰ ਬਖਸਿੰਦਾ ।

ਤਦ ਇਹ ਸਭ ਬਾਰਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਭੀ ਸੁਣੀਆਂ ਉਨਹੁਂ ਕੀਆਂ। ਜਬ ਸਿਖ ਇਹ ਤੁਕ ਪੜੀਂ। 'ਜੋ ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਪੁਛਈ ਜਾਂ ਗੁਰ ਬਖਸਿੰਦਾ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਹ ਆਪ ਤੁਕ ਪੜੀ:-

'ਹੁਕ ਪਰਾਇਆ ਨਾਨਕਾ ਉਸੁ ਸੂਅਰ ਉਸੁ ਗਾਇ॥

ਗੁਰੁ ਪੀਰੁ ਹਾਮਾ ਤਾਂ ਭਰੇ ਜਾ ਮੁਰਦਾਰੁ ਨ ਖਾਇ॥

ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ: 'ਸੁਣ ਸਿਖਾ! ਗੁਰੂ ਤਬ ਹੀ ਬਖਸੇਗਾ ਜਥੇ ਮੁਰਦਾਰੁ ਤਿਆਗੇਂਗਾ। ਸੋ ਮੁਰਦਾਰੁ ਪਰਾਇਆ ਹੱਕ ਹੈ। ਜਬ ਐਸਾ ਲੇਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਬ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟ ਇਉਂ ਹੀ ਉਧਰ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੀ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿਕ ਕਿਉਂ ਤਿਆਗਣੇ ਹੈਂ, ਅਰ ਮਨ ਕੇ ਕਿਉਂ ਮਾਰਣਾ ਹੈ। ਤਾਂਤੇ ਇਉਂ ਬਾਤ ਹੈ:-

'ਜੋ ਨਾਨਕ ਛੁਟਣ ਕੂੜ ਬਾਝਹੁ ਸੁਭ ਕਰਣੀਆ ॥੧੦੦॥

101. ਲਿਖਣ ਸਰ

ਅਗੇ ਸਾਖੀ ਹੋਰ ਤੁਰੀ॥

1. ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਹੈ: ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਪੁਛਈ ਜਾ ਹਰਿ ਬਖਸੰਦਾ॥

(ਮਾ:ਵਾ:ਡ:ਮ: ੫)

2. ਇਹ ਸਾਖੀ ਸੌ ਸਾਖੀ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਵੀ ਜੀ ਨੇ ਰੁੱਤ ੩ ਦੇ ਅੰਸੂ ੪੯ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਓਥੇ ਦੋਹਾਂ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਅੰਤਲੀ ਤੁਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ।