

ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਸ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਨੰਦ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਕ ਕੋਈ ਸੰਸ਼ੇਸਨਲ, ਜਦ ਤਕ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਤੀਬਰ ਸੰਵੇਦਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾ ਵਾਪਰ ਜਾਵੇ, ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖੇੜਾ, ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਬਰਨਾਰਡ ਸ਼ੱ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਚਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਨਿਊਜ਼ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ? ਬਰਨਾਰਡ ਸ਼ਾਨੇ ਕਿਹਾ, ਜੇਕਰ ਕੁੱਤਾ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੱਢ ਲਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਊਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਲੇਕਿਨ ਇਕ ਆਦਮੀ ਜੇ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਵੱਢੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਊਜ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਮਾਚਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਕ ਆਦਮੀ ਜੇਕਰ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਵੱਢ ਲਵੇ।
ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜੋ ਢਿੱਲੀ-ਮੱਠੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਗੱਲ। ਅਸੀਂ ਚੌਂਕਣ ਦੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਚੌਕਾਈਏ ਜਾਈਏ। ਇਸ ਲਈ ਡਿਟੈਕ੍ਰਟਿਵ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਸੂਸੀ ਨਾਵਲ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ । ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਉਦਾਸੀ, ਅਕਾਅ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਛਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਮਾਜ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਮਾਜ ਬਹੁਤ-ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਨੰਦਤ ਅਤੇ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਚੇਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਰਸਹੀਣ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰ ਅਣਜਾਣੇ ਵੀ,ਅਚੇਤਨ, ਅਨਕਾਂਸ਼ੇਸ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਲਈ, ਤੀਬਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਲਈ ਪਿਆਸੇ ਰਹਾਂਗੇ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਹਠ ਕੋਈ ਚਾਹਤ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਈ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਜਾਣ। ਯੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਇਕ ਲਹਿਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਕ ਗਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖ-ਜਾਤੀ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰੇ 'ਚ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜਦ ਚੀਨ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਉਪੱਦਰ ਚੱਲਿਆ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ-ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਪਿੰਡ- ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਆ ਗਈ। ਕੈਸਾ ਪਾਗਲਪਣ ਹੈ ! ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਉਤਸਾਹਤ ਹੋ ਗਏ। ਸਾਡਾ ਨੇਤਾ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਤਾੜੀਆਂ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਗਤੀ ਤੇ ਕੰਬਣੀ ਆ ਗਈ। ਅਜੇਹਾ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦੇ ਜਾਗ ਗਏ ਹੋਣ।
ਇਹ ਸਾਰੀ-ਦੀ-ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਇਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਜੀਵਨ ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣਾ, ਜੇਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਆਦਮੀ ਅਨੰਦਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਅਨੰਦ