ਦੇਣ 'ਚ ਅਨੰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੀ ਸੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਕੀਏ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਤਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫ਼ਕੀਰ ਸੀ, ਬਾਯਜ਼ੀਦ । ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਕਿ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਨਰਕ ਬਣਾਇਆ ਹੀ ਕਿਉਂ? ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਸੀ ਕਿ ਈਸ਼ਵਰ ਜੋ ਇੰਨਾ ਦਿਯਾਲੂ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਵੀ ਨਰਕ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ! ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਰਾਤ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕੇਂ ਕਿ ਤੂੰ ਨਰਕ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ, ਇੰਨਾ ਬੁਰਾ ਨਰਕ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ! ਉਹ ਰਾਤੀਂ ਸੁੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਫ਼ਨਾ ਆਇਆ। ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਚਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਫ਼ਨਾ ਆਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਫ਼ਨਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰੇ ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਸੰਗੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਹੀ ਅਨੰਦ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਉਥੇ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰੇ ਸੁਗੰਧ ਹੈ। ਲੋਕ ਬੜੇ ਨਿਰੋਗ ਹਨ।

ਜਦ ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਲੋਕ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਰਾਂ-ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਾਕ ਕੇ ਦੇਖਿਆ, ਇਕ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਹਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਠਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਅੜਿੱਚਣ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਤਕ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਂਦਾ । ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕ ਨਰੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਘਰ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ੁਦ ਤਾਂ ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦੂਜੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖੁਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫਿਰ ਉਥੋਂ ਉਹ ਨਰਕ ਗਿਆ। ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਨੇ, ਉਥੇ ਵੀ ਹੱਥ ਉੱਨੇ ਹੀ ਲੰਮੇ ਹਨ, ਦਰੱਖ਼ਤ ਉੱਨੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਸੁਗੰਧੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੀ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਲੋਕ ਬਿਲਕੁਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਪੀੜਿਤ ਹਨ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਥੇ ਹਰ ਆਦਮੀ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਗ਼ਲ ਵਾਲਾ ਨਾ ਖਾ ਸਕੇ, ਇਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਹੱਥ ਲੰਮੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਖਾਣਾ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ । ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਸਵਰਗ