ਉਹ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਤਦ ਨੱਬੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ । ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਠ ਸਾਲ ਤੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਵੀ ਮੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਇਕ ਵੀ ਦਿਨ ਸਵਚਨਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਰਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਕਦ ਤਕ ਉਡੀਕ ਕਰੇਂਗਾ? ਨਾਉਂ ਲੈ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ, ਮੰਦਰ ਜਾ, ਪੂਜਾ ਕਰ । ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਲੜਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਵੀ ਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਕ ਦਿਆਂ ਇਹ ਪਾਠ । ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਮਸਜਿਦ ਜਾਣਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਉਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਨਤੀਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਨਤੀਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਨਤੀਜਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਸਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਲੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੁਹਰਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਨਤੀਜਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਏਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਆਦੀ ਹੁੰਦੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਉਸ ਲੜਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾਮ ਲਵਾਂਗਾ, ਲੇਕਿਨ ਇਕ ਹੀ ਵਾਰ। ਮੈਂ ਵੀ ਚੇਤੇ ਕਰਾਂਗਾ, ਲੇਕਿਨ ਇਕ ਹੀ ਵਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕੋਈ ਉਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਬਾਅਦ, ਪੈਂਹਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਧੂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹ ਵੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਡਿੱਗ ਵੀ ਪਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਰਵਾਣ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਲੇਕਿਨ ਜਦ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਹੀ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਰਦਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਇਕ ਹੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਟੁੱਟੇ ਤਾਂ ਸਮਝਣਾ, ਉਹੀ ਚੋਟ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਨੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ, ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ, ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸੀਂ ਮਰ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਅਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਾਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਕੌਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਪੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ, ਕੋਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ।

ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਗ੍ਰੇਜੁਅਲ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ। ਧਰਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਾਰਮਕ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਉਹ ਗ਼ਲਤੀ