10.

ਮੌਨ ਦੁਆਰ

ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ,

ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ਕਿਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਾਂ, ਇਹ ਚੇਤਾ ਆਇਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਲੈਣਾ ਉਪਯੋਗੀ ਰਹੇਗਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰ ਜਾਣੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੀਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਜਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਜਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਜ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ, ਮੁੱਢਲੀ ਪੌੜੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੀ ਜੜ੍ਹਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਈਏ। ਅਤੇ ਜੋ-ਜੋ ਅਹਿਸਾਸ ਸਾਨੂੰ ਚੇਤੰਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਜਾਈਏ । ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਇਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨੜਿੱਨਵੇ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਰੀਰ। ਜਦ ਤਕ ਆਤਮਾ ਸੌ ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਤਕ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਅਰਥ ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਦਿਖਾਈ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ-ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਸਰੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਪੜਾਅ-ਵਾਰ ਮਸ਼ੀਨ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਦਮੀ ਜਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਮਸ਼ੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ ਤੇ ਸਫਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਦਮੀ ਜਿੰਨਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉੱਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਤਕ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਬੋਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸੌ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤਕ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ