ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਕੜ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਏਪੋਚ ਉਹੀ-ਦੀ-ਉਹੀ ਹੈ। ਉਹ, ਉਹੀ-ਦੇ-ਉਹੀ ਆਦਮੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉੱਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਨਿਆਸ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੁਨੀਆ ਉੱਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣਗੇ, ਦੁਨੀਆ ਉੱਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀ ਜਾਏਗੀ। ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ? ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਬਦਤਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਬਹੁਤ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਜਾਏਗੀ।

ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਨੱਸ ਜਾਣਾ ਕਰੋ, ਲੇਕਿਨ ਸਾਡਾ ਰੁਝਾਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਕੇ ਨੱਸ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਈਏ, ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਈਏ । ਲੇਕਿਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਣਾ, ਥਾਂ ਕਦੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜਿਹੜਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਾਗਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਹਾਲਤ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮਝ ਦਾ ਅੰਕੁਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਨੱਸਣ ਨਹੀਂ, ਬਦਲਾਹਟ। ਭੱਜੋ ਨਾ, ਜਿਥੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲੋ। ਅਤੇ ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਉਸੇ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹਾਲਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਆਦਮੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਉਂਗੇ। ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹਾਲਤ ਹੈ।

ਇਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ ਪੂਰਬ ਦੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਖਾਂ ਅਤੇ ਸਮਝਾਂ ਕਿ ਯੋਗ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ, ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਤੇ ਜਪਾਨ ਦੇ, ਪੂਰਬੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਰਮਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਕ ਆਸ਼ਰਮ ਇਥੇ ਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੋ । ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖੇ ਸਨ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸੁੰਦਰ ਬਗੀਚੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਸਨ । ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇਖੇ ਸਨ, ਉਹ ਘਰ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਸਨ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਵੱਸਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਸਨ । ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, ਉਹੋ-ਜਿਹਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਲਈ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਜਦ ਜਿਸ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਜਾਇਆ ਗਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਥਾਂ ਇਕ ਕਾਰ ਬਜ਼ਾਰ ਸੀ, ਜਿਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਰੰਗੂਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਰੱਦੀ ਬਜ਼ਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਥੇ