ਲਈ ਪੰਡਤ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਦਾ ਦਿਮਾਗ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਡਤ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਪੱਦਰ ਤੇ ਜੜ, ਉਪੱਦਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਝਗੜੇ-ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਉਪੱਦਰ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ। ਲੇਕਿਨ ਬੁਰੇ ਲੋਕ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਪੂਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿੰਨੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਡਤ ਨੇ ਖੜੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਅਪਰਾਧੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਜਨੀਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜ਼ਰਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੇਖਣਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਧੱਬੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨੜਿੱਨਵੇਂ ਪੰਡਤ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਣਗੇ, ਇਕ ਫ਼ੀ-ਸਦੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਏਗਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਪੱਦਰ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਪੰਡਤ ਨੇ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਪਾਣੀ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਿਉਂਦੇ ਸੋਮੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਤਾਂ ਪੰਡਤ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗਿਆਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੰਦਗੀ ਤੇ ਸੜਿਹਾਂਦ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਸੜਿਹਾਂਦ ਫਿਰ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਘਿਰਨਾ ਅਤੇ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਤੋੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਅਸਲੀ ਅੰਦਰੋਂ ਹੈ, ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।

ਅਤੇ ਉਹ ਤਦੇ ਆਏਗਾ ਜਦ ਬਾਹਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦੇਈਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੰਕਰ-ਪੱਥਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰੋਂ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਾਡੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰੋਂ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਗ ਜਾਏਗਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਫੁਰਨਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।

ਸੱਚ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੋ-ਜੋ ਝੂਠ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੱਚ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਜੋ-ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਪਰਦੇ ਪਾ ਲਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਸੇ ਹਟਾ ਦਿਉ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਏਗਾ।

ਇਕ ਰਾਤ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸਰਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ, ਇਕ ਛੋਟੇ-ਜਿਹੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਜਾ ਕੇ, ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਰਾਤ ਸੀ। ਅੰਦਰੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, ਕੌਣ ਹੈ, ਇੰਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ? ਸਵੇਰੇ