ਸਾਰਾ ਸੂਰਜ ਹੈ। ਅਜੇਹੀ ਭੁੱਲ ਜਿਹੀ ਕਿ ਤੂੰ ਇਸ ਅੰਗੀਠੀ ਵਿੱਚ ਖੋਜਣ ਦੀ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਬਾਬਤ, ਉਹ ਰਾਖ਼ ਹੀ ਰਾਖ਼ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਪਾਪ ਹੀ ਪਾਪ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਜ਼ਰਾ ਹੋਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਤਾਂ ਚਿਣਗਾਰੀ ਮਿਲ ਜਾਏਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹੈ । ਅਤੇ ਉਸ ਅੰਗੀਠੀ ਦੀ ਅੱਗ ਤਾਂ ਬੁੱਝ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਜੇਹੀ ਅੱਗ ਜਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਬੁੱਝਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਪਾਪ, ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਅਗਿਆਨ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਝਾ ਸਕਦਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਾਂ, ਹਰੇਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਸੱਚ ਦੀ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਜੋ ਸਿੱਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਖ਼ ਨੂੰ ਤਾਂ ਝਾੜ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਅੰਗਿਆਰਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦ ਅੰਦਰ ਦਾ ਅੰਗਿਆਰਾ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਇਕ ਜੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦ ਅੰਦਰਲੀ ਅਗਨੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਦੂਜਾ ਜੀਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ है।

ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਲੇਕਿਨ ਦੂਜੇ ਆਦਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਰਾ ਰੁਖ਼, ਸਾਰੀ ਪਹੁੰਚ, ਸਾਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜਨਮ ਜਦ ਤਕ ਅੰਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਤਕ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਨਾ ਅਨੰਦ ਦਾ, ਨਾ ਸੁਹੱਪਣ ਦਾ, ਨਾ ਸੰਗੀਤ ਦਾ। ਤਦ ਤਕ ਅਸੀਂ ਭਟਕਦੇ ਹਾਂ, ਜੀਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਤਦ ਤਕ ਅਸੀਂ ਮੂਰਛਤ, ਅੱਧਨੀਂਦੇ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਤਕ ਸਾਡਾ ਜੀਵਨ ਇਕ ਭੈੜਾ-ਸੁਫ਼ਨਾ ਹੈ, ਇਕ ਨਾਈਟ-ਮੇਅਰ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੈ ਜੀਵਨ, ਕੀ ਹੈ ਧੰਨਤਾ। ਕੀ ਹੈ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥਤਾ, ਅਤੇ ਤਦ ਜੋ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦਾ ਬੰਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਾਰਮਕ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਉੱਪਰ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦੇਈਏ, ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ? ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਸਾਡੇ ਚਿੱਤ 'ਤੇ ਧੂੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਝਾੜ ਦੇਈਏ, ਅਤੇ ਚਿੱਤ ਦੇ ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਕਰ ਲਈਏ? ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਧੂੜ ਦੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧੂੜ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੂੜ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਾਰਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਚੋਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧੂੜ ਅਲੱਗ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਏਗੀ । ਧੂੜ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਧੂੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਕ ਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਜੋ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਆ ਜਾਣ