

ਜਾਏਗਾ... ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦ ਦੂਜੇ ਆਦਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਕਦ ਕਲੀ ਪੂਰਨ ਬਣ ਗਈ, ਕਿੱਥੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਕਦ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੰਭ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਦ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਲੇਕਿਨ ਜਦ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਖੰਭ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਸਭ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸਰਕਣ ਦੀ ਅਤੇ ਇਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਮੁਕਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਦੀ ਅਤੇ ਜਦ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਲੀ, ਸ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਕਿਤੇ ਖਟਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਲੇਕਿਨ ਸੁਗੰਧ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਕੇ ਪੂਰਾ-ਅਨੰਦ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਬੋਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਰਾਤੀਂ ਸੌਣ ਸਮੇਂ-ਕਦੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਲ੍ਹ ਦੇ ਲਈ ਇਕ ਸੂਚਨਾ-ਤਿੰਨ ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਇਕ ਚੌਥਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਾਂਗੇ। ਲੇਕਿਨ ਕਲ੍ਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਹੀ ਲੋਕ ਆਉਣਗੇ ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ-ਦਿਨ ਆਏ ਹਨ, ਕੋਈ ਨਵੇਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਆਉਣਾ। ਕਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗਾ ਮੌਨ, ਪੂਰਾ ਘੰਟਾ-ਭਰ । ਸਾਇਲੇਂਸ ਕਮਿਉਨਿਕੇਸ਼ਨ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ-ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ । ਲੇਕਿਨ ਜੋ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਕਲ੍ਹ ਘੰਟਾ ਭਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਚੁੱਪ ਬੈਠੋਗੇ, ਨਾ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ ਕੁਝ, ਨਾ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲੋਗੇ ਕੁਝ। ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਬੋਲਾਂਗਾ ਇਸੇ ਮੌਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋਗੇ ਇਸੇ ਮੌਨ ਵਿਚ। ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਉਡੀਕ-ਭਰ ਕਰਨਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਣਾ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਚੁਪਚਾਪ ਘੰਟਾ-ਭਰ ਕਲ੍ਹ ਬੈਠਾਂਗੇ । ਮੈਂ ਮੌਜੂਦ ਰਹਾਂਗਾ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਉਠੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਏਗਾ। ਦੋ ਮਿਨਟ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮੁੜ ਆਏਗਾ। ਲੇਕਿਨ ਕੋਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਦੂਜਾ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਨਾ ਆਵੇ । ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਉਣ ਜਿਹਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਉਣ ਜਿਹਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਸੰਕੋਚ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਵੀ ਨਾ, ਆ ਹੀ ਜਾਵੇ ।