

ਦੀਆਂ ਨਸ਼ਾ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਬਾਬੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਾਗੇ ਪਈ ਇਕ ਡੱਬੀ ਖੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਜੜੀ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਭਿਉਂ ਕਿ ਪੱਥਰ ਤੇ ਰਗੜਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਗੜੀ ਹੋਈ ਜੜੀ ਦਾ ਡੰਗ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਲੇਪ ਕਰਾਇਆ। ਇੰਜ ਹੀ ਬਾਬੇ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਡੱਬੇ 'ਚੋਂ ਵੀ ਇਕ ਪੁੜੀ ਕਢਾਈ ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੀ 'ਚ ਰੱਖੇ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਲਾਲ ਉਹ ਚੂਰਨ ਜਿਹਾ ਚੋਟ ਲਿਆ। ਪਰ ਦਰਦ ਸੀ ਕਿ ਘਟਣ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈ ਰਿਹਾ। ਬਾਬੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜ਼ਹਿਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਦਤਰ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ । ਬਾਬਾ ਜਦੋਂ ਬੁੱਲ ਬੀਟ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੁੰਗਦਾ ਜਾਂ "ਮਰ ਗਿਆ ਭੋਲਿਓ" ਬੋਲਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਬੈਠਣ ਲੱਗਦਾ। ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਮੁਹੱਲੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ। ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਤਾਂ ਕੀ, ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਵੀ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨੀਮ ਹਕੀਮ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਅਚਾਨਕ ਭੱਜ ਗਏ ਉਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਦੂਸਰਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਤੇ, ਹੋਰਾਂ ਤੇ ਅਜਮਾਈ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਟੋਟਕੇ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਪਰ ਚੁਬਾਰੇ ਤੇ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਲੰਮਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ। ਬਾਬੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਿਰੰਤਰ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਬਾਬਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਭੱਜ ਕੇ ਦੁਕਾਨ ਆਲੇ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆਵਾਂ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸ ਦੇਣ।" ਪਰ ਬਾਬੇ ਦਾ ਦਰਦ ਦਾ ਘੁੱਟ ਭਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਭੋਲਿਓ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਤਾਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮੈਥੋਂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਐ, ਮੇਰਾ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਇਕ ਤੋਂ ਇਕ ਜੜੀ ਬੂਟੀ ਐ ਮੇਰੇ ਕੋਲ। ਪਰ ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਸਿਰੇ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ। ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਟ ਨੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਦਵਾਈਆਂ ਬੇਅਸਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਭੇਲਿਓ ਵਧੀ ਦੇ ਸੌ ਬਹਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਲਗਦੇ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ। "ਕਹਿੰਦਿਆਂ-ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਜਦ ਪੀੜ ਆਪਣੇ ਹੱਦ ਬੰਨੇ ਟੱਪ ਗਈ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।"
"ਭੋਲਿਓ, ਹੁਣ ਨੀ ਮੈਂ ਬਚਣਾ। ਡੰਗ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ, ਮੇਰੀ ਤੋਬਾ ਕਰਾਤੀ ਇਸ ਨੇ ਭੋਲਿਓ, ਲਗਦਾ ਆਪਣੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਤ ਐ ਹੁਣ।"
"ਨਹੀਂ ਬਾਬਾ ਜੀ, ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ। ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਾ ਤੁਸੀਂ।" ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਬੇ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਵਾਲੀ ਦੁਆਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਝੱਟਪਟ ਹੇਠੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਉਹ ਦਵਾਈ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਬੋਤਲ ਵਿਚ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਸ