

ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਰੱਖੇ ਡੱਬੇ 'ਚ ਕੌਲੀ ਭਰਕੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਉਹ ਦਵਾਈ ਚਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਬਾਬਾ ਬੇਸ਼ੁੱਧ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਘਿਉ ਦੀ ਘੂਕੀ ਸੀ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਸਰ। ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਡਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਇਕੱਲਾ ਕੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਤੋੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੇ ਖੂਹ 'ਚੋਂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਮੱਧਮ ਜਿਹੀ ਖ਼ਰਖ਼ਰਾਉਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਓ।"
"ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਹੀ ਹਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲੇ।" ਮੈਂ ਕਾਹਲੇ ਪੈਂਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
"ਮੈਂ ਨੀਂ ਬਚਣਾ, ਮੇਰਾ ਆਖ਼ਰੀ ਵੇਲਾ ਆ ਗਿਆ ਐ।"
"ਨਹੀਂ ਬਾਬਾ ਜੀ, ਇੰਜ ਨਾ ਕਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਐ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਾ।" ਬੋਲਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਗੱਚ ਭਰ ਆਇਆ ਸੀ।
"ਸਵੇਰੇ ਉੱਚੀ ਬੱਸੀ ਚਲੇ ਜਾਇਓ, ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਪਰੀਵਾਰ ਰੋਂਦਾ। ਫੌਜੀ ਦਾ ਘਰ ਪੁੱਛ ਲੈਣਾ। ਮੇਰੀ ਘਰ ਆਲੀ ਤੇ ਮੁੰਡਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾ ਲਿਉ। ਜੇ ਘਰੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਧੀ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਚਿਖਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੁਆਉਣੀ। ਵੇਖੀਂ ਮੇਰੀ ਘਰ ਆਲੀ ਤੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵੀ ਨਾ ਪਵੇ ਮੇਰੀ ਲਾਸ਼ ਤੇ। ਬੱਸ ਇੰਨੀ ਕੁ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣੀ ਐ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੋਲਿਓ ਜੈ ਭੋਲੇ ਨਾਥ-ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੰਕਰ-ਤੇਰੇ ਸ਼ਿਵਾ ਕੌਣ ਐ ਮੇਰਾ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ। ਨਾ ਘਰਵਾਲੀ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ।" ਬਾਬੇ ਦੇ ਬੋਲ ਟੁੱਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਜਿਵੇਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਘਬਰਾਈਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਬੇ ਦੀ ਉਠਦੀ ਤੇ ਡਿਗਦੀ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਵੀ ਟੋਲਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧੜਕਣ ਚਲਦੀ ਸੀ ਤੇ ਨਬਜ਼ ਵੀ। ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਹੁਣ ਬਚੇਗਾ ਨਹੀਂ। ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਜੇ ਹੋਏ ਸੰਤਾਂ ਬਾਬਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਦਾ ਪਹਿਲੋਂ ਹੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਝੂਠੇ ਪੈਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ । ਬਾਬੇ ਦੀ ਸਾਹ ਚਲਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੌਂਸਲਾ ਜਿਹਾ ਸੀ। ਬਸ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ਇੰਜ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ ਫਿਰ ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰ ਲਾਂਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਬਿੱਲੇ ਮਾਸਟਰ ਤੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਇਕੱਲਿਆਂ ਜੂਝਣਾ ਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਮੈਂ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ