ਤੁਸੀਂ ਉੱਤਰ ਹੋ ਨਾ ਦੱਖਣ

ਤੀਰ ਨਾ ਤਲਵਾਰ

ਤੇ ਇਹ ਜੋ ਸਿੱਲ੍ਹ ਵਾਲੀ ਕੱਚੀ ਕੰਧ ਹੈ

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਦੋ ਮੋਰੀਆਂ ਹੋ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੰਧ ਪਿਛਲਾ ਸ਼ੈਤਾਨ

ਆਪਣੇ ਡੀਫੈਂਸ ਤਕਦਾ ਹੈ...

ਤੁਸੀਂ ਕਣਕ ਦੇ ਵੱਢ ਵਿਚ

ਕਿਰੇ ਹੋਏ ਛੇਲੇ ਹੋ

ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਹਿਸਾਬ ਕਰਨਾ ਹੈ।

(ਲੋਹ ਕਥਾ, ਪੰਨਾ 55)

ਇਹ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹਾਦਸਾ ਸਾਡੇ ਹੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਰਫ਼ਾਂ ਨੇ

ਬਣ ਜਾਣਾ ਸੀ ਸਿੰਘਾਸਣ ਦੇ ਪੌਡੇ-

ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸਿਰ

ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਭੁਲ-ਭੁਲਈਆਂ ਵਿਚ ਮਿਆਂਕਦਾ ਫਿਰਦਾ

ਅਸੀਂ ਹੀ ਤੱਕਣਾ ਸੀ

ਮੇਰੇ ਯਾਰੋ ਇਹ ਕੁਫ਼ਰ ਸਾਡੇ ਹੀ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਹੋਣਾ ਸੀ।

(ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਪੰਨਾ 67)

ਹਥਿਆਰ ਬੰਦ ਖਾੜਕੂ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟਰੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੱਤਾ ਵਿਚ ਭਿਆਲੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਗਠਜੋੜ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਨੂੰ 'ਕਾਗਜ਼ੀ ਸ਼ੇਰ', 'ਸਿੰਘਾਸਣ ਦੇ ਪੋਡੇ, 'ਕਿੱਕਰ ਦੇ ਬੀਅ ਅਤੇ 'ਗਲੇ ਸੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੱਬੀ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਤੁਹਮਤ ਬਾਜ਼ੀ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਉਸ ਬੱਚਗਾਨਾ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦੀ ਸੀ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਦੇਸ਼, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਵਿਵਸਥਾ, ਨਿਆਂ- ਪਾਲਕਾ ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚਾ ਆਦਿ ਵਿਚ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਮੁਹਾਵਰੇ ਵਿਚ ਰੂਪਮਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਉਸ ਲਈ 'ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ', ਜਿਸਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਮੌਤ ਦੀ ਠੰਢ ਹੈ (ਸੰਵਿਧਾਨ) ਦੇਸ਼ ਉਸ ਲਈ 'ਕੋਈ ਘਰ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੈਅ ਜਾਂ ਜੱਫੀ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੂਹ ਦੀ ਵਗਾਰ ਦਾ ਕਾਰਖਾਨਾ ਜਾਂ ਉੱਲੂ ਬਣਾਉਣ