

੨੫੦੦ ਰੁਪਯਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਡੇਹਰਾ ਸੈਦਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ੧੧੦੦ ਰੁਪਯਾ ਨਕਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ੧੮ ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ਦੀਨ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਸਤਾ ਸਵਾਰਾਂ ਦਾ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨ। ਲਫਟੰਟ ਬਰਨਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਅਲਾਰਡ ਦੀ ਕੋਠੀ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰੇ ਗਏ। ਮਹਾਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਰਚ ਖ਼ੁਰਾਕ ਪੁੱਜਦਾ ਰਿਹਾ। ੨੦ ਤਾਰੀਖ (੭ ਸਾਵਨ) ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਦਿਨ ਨੀਯਤ ਹੋਇਆ। ੮ ਵਜੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਬਾਰ ਲੱਗਾ, ਫਰਸ਼, ਦਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਲੀਨ ਵਛਾਏ ਗਏ। ਝਾੜ ਫਾਨੂਸ ਲਟਕਾਏ ਗਏ, ਸਾਰੇ ਦਰਬਾਰੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਕਪਤਾਨ ਵੈੱਡ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲਫਟੰਟ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜਾਨ ਪਛਾਣ ਕਰਾਣ ਲਈ ਆਏ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਏਹ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਉਣਾ ਸੀ, ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਕੋਠਿਆਂ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ਾਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫੌਜ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੀਂ ਕਤਾਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਓਂ ਨਿੱਕਲ ਕੇ 'ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ' ਆਖਿਆ। ਓਹ ਅਜੇ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਕਦਮ ਰੱਖਣ ਹੀ ਲੱਗੇ ਸਨ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੜੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਡੀਲ ਡੋਲ ਦੇ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਗਲਵਕੜੀ ਪਾਈ ਵੇਖਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਜੋ ਇਸੇ ਗੱਲ ਵਾਸਤੇ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਬਿਠਾਇਆ! ਹਿਜ਼ ਮੈਜਿਟਟੀ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛ ਕੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਥੈਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਕੱਢ ਕੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਥੈਲੀ ਦੀ ਮੋਹਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤੋੜੀ ਤੇ ਚਿੱਠੀ ਕੱਢ ਕੇ ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ਦੀਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜ਼ਮਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਉਲਥਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ੬੦ ਤੋਪਾਂ ਚਲਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁਸਾਹਬ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਲਫਟੰਟ ਬਰਨਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਤੋਹਫੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚਾਰ ਘੋੜੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੱਘੀ ਸਰ ਜਾਨ ਮਲਕਮ ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਵਲੋਂ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਢੰਗ, ਕਦ ਕਾਮਤ, ਸ਼ਕਲ ਸੂਰਤ ਵੇਖ ਕੇ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਦਰਬਾਰ ਵਿਸਰਜਨ ਹੋਇਆ।
੧੬ ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਲਫਟੰਟ ਬਰਨਸ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਨੇ ਯੂਰਪੀਨ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਵਿਖਾਈ। ਪਹਿਲੇ ਫੌਜ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਦੱਸੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਦੱਸੇ। ੨੫ ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਥਾਂ ਹੋਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤੀਹ ਚਾਲੀ ਜਵਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਾਤਰੀਨ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਵਿੱਚ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।