ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਏਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਆਪ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਮੰਦੀ ਚਾਲ ਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੇ ਜੋ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੋ ਸੇਬ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ, ਜਦ ਗਵਰਨਰ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਇੱਕ ਸੇਬ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ ਤੇ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖਿਆ ਜਾਏ।

ਜਦ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਤਦ ੨੬ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਸ ਆਈ ਤੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਓਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਰਲ ਅਲਾਰਡ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ੮੦੦ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕੀਲੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਅਰਦਲ ਦੇ ੩੦੦੦ ਘੋੜ ਚੜੇ ਅਸਵਾਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਕੁਲ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਹੁਮੁਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਢਾਲ, ਬੰਦੂਕ, ਕਟਾਰ ਆਦਿਕ ਲਗਾ ਦਾੜੀਆਂ ਤੇ ਮੁੱਛਾਂ ਸਵਾਰ ਨਿੱਕਲੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਹਾਨਾਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ। ਜਿਗਾ ਕਲਗੀ ਲਗਾਈ ਤੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਸਾਰੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਰਯਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਜਦ ਨਾਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਲਸ਼ਕਰ ਦਰਯਾ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ, ਤਦ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਕਿ ਹੁਣ ਫੌਜ ਦਾ ਕੋਈ ਆਦਮੀ ਪਾਰ ਨਾ ਉੱਤਰੇ, ਫੌਜ ਦੀ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਖੇਮੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਜਦ ਨੇੜੇ ਪੁੱਜੇ ਤਦ ਲਾਰਡ ਬੈਂਟਿੰਗ ਸਾਹਿਬ ਬਹਾਦਰ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਹਿੰਦ ਨੇ ਆਪ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਦੋਨੋਂ ਹਾਥੀ ਆਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਤਦ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਦਾ ਸੇਬ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸੁੱਖ ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਹੌਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਬੈਠਾ। ਜਦ ਸੁਲਾਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਅੱਪੜੇ, ਤਦ ਦੋਵੇਂ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਉੱਤਰੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣ। ਸੋ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਦਰਬਾਰੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਹਿੰਦ ਦੋਨੋਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਏ। ਦੋਨੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ ਤੇ ਗਵਰਨਰ ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਨਾਵਾਕਫ ਸੀ। ਸੋ ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ਦੀਨ ਤੇ ਕਪਤਾਨ ਵੈੱਡ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕਰ ਕੇ ਸੁਨਾਣ ਵਾਸਤੇ ਨੀਯਤ ਹੋਏ।

ਕੁਝ ਚਿਰ ਤੱਕ ਦੋਨੋਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਜਾਣਨ ਤੇ ਸਭ੍ਯਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ। ਦੋਨੋਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਬੜੀਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ੧੧ ਸੌ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬੁਤਕੀ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਰੀ। ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਗੁਣ ਦੱਸ ਦੱਸ ਕੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਾਈ। ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਦੋ ਚਾਰ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਵਰਨਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਇੱਕ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਸੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਤੇ ਰੂਪਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਲੇਡੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ