ਦੀ ਭੇਟਾ ਚੜ੍ਹਾਯਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ੧੫੦ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ੧੨੫ ਰੁਪਯੇ ਹਰ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਈ। ੫੦੦ ਅਕਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਬੜੀ ਸਜ ਧਜ ਨਾਲ ਬਰਾਤ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸਜ ਧਜ ਨਾਲ ਇਹ ਬਰਾਤ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੀ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਅਟਾਰੀ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜੀ। ਓਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਕਲਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਆਪ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਆਏ ਹੋਣ, ਓਸ ਬਰਾਤ ਦੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਤੇ ਭੀੜ ਦਾ ਕੀ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ? ਨਾ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਤੇ ਭੀੜ ਇੰਨੀ ਸੀ ਕਿ ਰਾਹ ਚੱਲਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਕ ਤੇ ਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਧਮਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਭੀੜ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਥੋਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਨ ਪਾਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਔਖਿਆਈ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਤਖ਼ਤ ਰਵਾਂ, ਓਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਭਾਂਤ- ਭਾਂਤ ਦੇ ਬੇਲ ਬੂਟੇ, ਫੁਲ, ਬਾਗ਼, ਮਹਿਲ, ਮਾੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਯਾਂ ਦਾ ਸੋਨਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਤਲ ਘੋੜੇ, ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਈ ਨੱਚਦੇ, ਕੁੱਦਦੇ, ਟੱਪਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਸਵਾਰ ਜ਼ਰਬਫਤ ਤੇ ਕੀਮਖਾਬ ਦੀਆਂ ਵਰਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਛਨਕਾਰ, ਕੋਈ ਪਿਆਦਾ, ਕੋਈ ਸਵਾਰ, ਚਲੋ ਚਲੋ, ਅੱਗੇ ਵਧੋ ਵਧੋ, ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਦਰਜੇਵਾਰ ਬਰਾਤ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।

ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਲੁਟਾਣ ਲਈ ਅਸ਼ਰਫੀਆਂ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਰਖਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੋ ਸਾਰੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰੁਪਯੇ ਲੁਟਾਂਦੇ ਅਟਾਰੀ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਜਦ ਬਰਾਤ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਲੜਕੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪੁੱਜੀ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਪੈਦਲ ਟੁਰ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰਫੀ ਤੇ ਪੰਜ ਘੋੜੇ ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ। ੫੧ ਮੋਹਰਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ, ਯਾਰਾਂ ਯਾਰਾਂ ਅਸ਼ਰਫੀਆਂ ਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਬਾਕੀ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਿਲਨੀ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਈ। ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮੀ ਹੋਈ, ਗੋਲੇ ਛੁਟੇ, ਮਤਾਬੀਆਂ ਚਲੀਆਂ, ਸਜਾਵਟ ਲੁਟੀ ਗਈ, ਆਸਮਾਨੀ ਗੋਲੇ ਤੇ ਅਨਾਰ ਛੱਡੇ, ਬੁਰਜ ਚੜ੍ਹੇ। ਫਿਰ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਜਨਰਲ ਸਰਹਨਰੀ ਫੇਨ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਦੀ ਉੱਪਰਲੀ ਛੱਤ ਤੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਸ਼ਾਮਿਆਨਾ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਓਥੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਠਾਇਆ। ਬਾਕੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਨੀਯਤ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਛਾਤੀ, ਜਿਸ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਡੌਲੇ ਤੇ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਲਿਬਾਸ ਏਨਾ ਚਮਕੀਲਾ ਤੇ ਭੜਕੀਲਾ ਸੀ ਕਿ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦੀ ਸੀ। ੯ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾਯਾ ਗਿਆ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਹਰ ਪਾਸੋਂ ਵਧਾਈ ਦੀ ਧੁਨੀ ਉਠੀ, ਫਿਰ ਆਤਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਜੋ ਕਈ ਕੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਚਲਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਗਹਿਮਾ ਗਹਿਮ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।