ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਓਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਦੀ ਲੰਘਣ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਇੱਥੇ ਇਹ ਝਟਪਟ ਪੁੱਜ ਕੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਤੇ ਲੇਡੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਣ। ਦੂਜਾ ਕੰਮ ਇਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਝਟਪਟ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰੋ। ਤੀਜਾ ਜਦ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਕਾਬਲ ਦੇ ਤਖ਼ਤੋਂ ਉਤਾਰੇ ਹੋਏ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਛੱਡਿਆ, ਤਦ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਆਪ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਲੇਡੀਆਂ ਨੂੰ ਛਡਵਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।

ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਕੰਮ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੰਨੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੇਮ ਨੇ ਬਿਆਨ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਜੇ ਕਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀ ਛੁਡਾਣੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।

ਅਸੀਂ ਉੱਪਰ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ੧੬ ਲੱਖ ਰੁਪਯੇ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਗੀਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਬਣਾਯਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ੧੬ ਲੱਖ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਵਾਸਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਹੀ ਰਕਮ ਦੇ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਆਮਦਨੀ ਆਪ ਹਜ਼ਮ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਜੋ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਓਹ ਵੀ ਸਾਰਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸ ਸੀ। ਓਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭੰਨੀ ਕੌਡੀ ਵੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਓਹਨੇ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸੀ।

ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨਾਲ ਚਾਦਰ ਪਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ, ਰਾਣੀ ਵੀ ਮੰਨ ਗਈ, ਕਿੰਤੂ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਓਹ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਓਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਜੇ ਚੰਦ ਕੌਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਬੈਠ ਗਈ ਤਦ ਇੱਕ ਤਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਂਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ; ਦੂਜਾ ੧੬ ਲੱਖ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਵੀ ਹੱਥੋਂ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਸੋਚ ਓਸ ਨੇ ਅਜੇਹੇ ਜੋੜ ਤੋੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਅਜੇਹੀਆਂ ਕਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚੰਦ ਕੌਰ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਅਜੇਹੀ ਪੱਟੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿ ਓਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਹਟ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਓਸ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦੇ ਚਾਲ ਚਲਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੋਟਕ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਕਿੰਤੂ ਖਤਰਾ ਫਿਰ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਰ ਕਦੇ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਏ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੌਰੇ ਤੇ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਗੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣਾ ਕਰ ਕੇ ਰਾਣੀ ਚੰਦ ਕੌਰ ਨੂੰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਟੱਟੀ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਮਰਵਾ ਕੇ ਗੰਦੀ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਟਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਵਰ ਨੌਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਣ ਲਈ ਚਾਰੇ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਪਕੜਵਾ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤਾਂ ਨੱਸ ਗਈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਲੂਣ ਹਰਾਮ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਫਾਂਸੀ ਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰੋਂ ਆਂਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ੧੬ ਲੱਖ ਦਾ ਜਾਗੀਰ ਦਾ ਬੇਖਟਕੇ ਮਾਲਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੇ ਫਿਰ ਰੰਗ ਬਦਲਿਆ। ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਓਹ ਹਰ ਗੱਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਅੜਾਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਓਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਕਿੰਤੂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਜਿਹਾ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਦ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਓਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ