ਗਿਆ। ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅਯੋਗ ਵਾਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਲੁੱਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹਨੂੰ ਫ਼ਿਕਰ ਪਿਆ ਕਿ ਕੰਮ ਕਿਕੁਣ ਚੱਲੂ? ਸੋ ਓਹਨੇ ਜਲੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਜਾਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰਾਜ ਦੀ ਰਕਮ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ, ਹਿਸਾਬ ਕਰਨ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਐਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਜਾਗੀਰਦਾਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਲ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਯੇ ਨਾ ਨਿੱਕਲਦੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਰਕਮ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਜੱਲੇ ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਲੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲੋਕੀਂ ਤੰਗ ਆ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਸਾਵਣ ਮੱਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਓਹਦਾ ਲੜਕਾ ਦੀਵਾਨ ਮੂਲਰਾਜ ਨੀਯਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਵੱਲ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਖਰਾਜ ੬੦ ਲੱਖ ਰੁਪਯਾ ਨਿੱਕਲਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਟਾਲ ਮਟੋਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਿੰਤੂ ਜਦ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਫੌਜ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਧਮਕੀ ਪੁੱਜੀ, ਤਦ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਣ ਦਾ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਰਕਮ ਵੀ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹੁਣ ਜਲੇ ਪੰਡਤ ਦੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਗੱਲ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਇਹ ਹਰ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਕਿੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਨਿਡਰਤਾ, ਅਸਭ੍ਯਤਾ, ਕੁਬੋਲ ਤੇ ਭੈੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਫੌਜ ਵੀ ਇਹਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਏਨਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਕਿ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੇਰ ਇਸ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਝਾੜ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਇਕ ਦਿਹਾੜੇ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਆਮ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ (ਜੋ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਕਾ ਚਾਚਾ ਸੀ) ਵੱਲ ਕਈ ਸਾਲ ਦਾ ਖਿਰਾਜ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਕਈ ਵੇਰ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਓਹਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹਦੇ ਪਾਸੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਨਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
(੧) ਉਹ ਆਪਣੇ ਖਰਾਜ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਵਧਾ ਦੇਵੇ।
(੨) ਰਾਜਾ ਸੁਚੇਤ ਸਿੰਘ (ਆਪਣੇ ਭਰਾ) ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ਧਨ ਮਾਲ ਦੇ ਦੇਵੇ।
(੩) ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ (ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਓ) ਦਾ ਧਨ ਮਾਲ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰੇ।
(੪) ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਵੇ।
( ੫) ਖਰਾਜ ਦੀ ਜੋ ਰਕਮ ਨਿੱਕਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਨੀਯਤ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਜੰਮੂ ਵੱਲ ੨੦ ਫੌਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਵਾਰ ਤੇ ਤੋਪਖਾਨਾ ਵੀ ਸੀ, ਭੇਜਿਆ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਤਾਂ ੩੦ ਹਜ਼ਾਰ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਰਦਾਰ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੇ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਕਾਬਲ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਭਾਰ ਕੇ ਰਾਜ ਵਿਦਰੋਹ ਖੜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰਾ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ, ਦੀਵਾਨ ਦੀਨਾ ਨਾਥ, ਸ਼ੇਖ ਇਮਾਨਦੀਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਮੀਆਂ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਸੁਲਾਹ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਖਰਾਜ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਨੀਯਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਖਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾ ਮੁਜਫਰ ਨਗਰ ਤੇ ਤੀਰਨੇਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਫਸਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ੬ ਪਲਟਨਾਂ ਉਧਰ ਭੇਜਣੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਫਿਰ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ੩੦ ਹਜ਼ਾਰ ਫਸਾਦੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਅਮੀਰ ਕਾਬਲ ਦਾ ਲੜਕਾ ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰਨ ਨਾਲ ੧੨ ਸੌ ਰੁਹੇਲਾ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਨੌਕਰ ਹੈ, ਵਿਗੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ੬ ਪਲਟਣਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੇਖ ਇਮਾਨਦੀਨ ਸੂਬਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਫਸਾਦ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਫੌਜ ਜੰਮੂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਗਈ ਸੀ,
