Back ArrowLogo
Info
Profile

(੧੦) ਜੇ ਕਿਸੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਪਾਹ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈ ਜਾਏ ਤਦ ਪਤਾ ਦੇਣ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਸਦਾਂ ਤੇ ਭਾਰ ਬਰਦਾਰੀ ਆਦਿਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਲ ਖ਼ਰਚ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪੈਸਾ ਪੈਸਾ ਕਰ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇਵੇਗੀ।

(੧੧) ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਇੰਗਲਸਤਾਨ ਜਾਂ ਅਮ੍ਰੀਕਾ ਦਾ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨੌਕਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ।

(੧੨) ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੁਲਾਹ ਕਰਾਣ ਦੀ ਜੋ ਕੋਸ਼ਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

(੧੩) ਜੇ ਕਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਝਗੜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਦ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ ਉਹਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਗੇ ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।

(੧੪) ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕੇਗੀ।

(੧੫) ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ।

(੧੬) ਦੋਨਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਇੱਕੋ ਜਹੀ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਅਪ੍ਰਾਧੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਪੱਤ੍ਰ ੯ ਮਾਰਚ ੧੮੪੬ ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋ ਗਏ। ਦਸਤਖ਼ਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰ, ਦਸਤਖ਼ਤ ਰਾਜਾ ਲਾਲ ਸਿੰਘ, ਸਰਦਾਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ, ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ, ਚਤਰ ਸਿੰਘ, ਦੀਵਾਨ ਦੀਨਾ ਨਾਥ, ਫ਼ਕੀਰ ਨੂਰਓਦੀਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰਾਂ ਸਰਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਵਲੋਂ ਜਨਰਲ ਹਾਰਡਿੰਗ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਤੇ ਮੋਹਰ ਐੱਫ. ਕਰੀ ਸਾਹਿਬ ਚੀਫ ਸੈਕ੍ਰੇਟਰੀ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਹਿੰਦ ਤੇ ਬੇਰੂਟ ਮੇਜਰ ਹੈਨਰੀ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਮੇਜਰ ਲਾਰੰਸ ਸਾਹਿਬ ਏਜੰਟ ਲਾਹੌਰ* ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਸੀ।

੧੧ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਮੇਜਰ ਲਾਰੰਸ ਪਾਸ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਲੋਂ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਦ ਤਕ ਨਵੀਂ ਫੌਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਤਕ ਕੁਛ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਸਮੇਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਜਾਨ ਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਰਖਯਾ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਤਕ ਸਾਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਤੇ ਤੱਸਲੀ ਨਹੀਂ। ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਨੇ ਇਸ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤਾ:

੧. ਜੇਹੜੀ ਫੌਜ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਠਹਿਰੇਗੀ ਓਹ ੧੮੪੬ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ।

੨. ਜਿੰਨੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਲਾਹੌਰ ਰਹੇਗੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਤੇ ਕੁਲ ਖ਼ਰਚ ਆਦਿਕ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਜੁਮੇਂ ਹੋਵੇਗਾ।

੩. ਜੇਹੜੀ ਜੇਹੜੀ ਨਵੀਂ ਫੌਜ ਖੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਠਹਿਰੇਗੀ, ਓਹਦਾ ਪਤਾ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ।

੪. ਜੇ ਕਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਫਸਾਦ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅਖਤਯਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।

੫. ਜੇਹੜੀਆਂ ਜਾਗੀਰਾਂ ਦਰਬਾਰ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਓਹਦੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਓਹ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਆਯੂ ਭਰ ਵਾਸਤੇ ਹੋਣਗੀਆਂ।

------------------

*ਇਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ੫੦ ਲੱਖ ਰੁਪਯਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਨਿਕਲਣ ਤੇ ੧੩ ਲੱਖ ਸੂਬਾ ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ, ੮ ਲੱਖ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ੨੨ ਲੱਖ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ੭ ਲੱਖ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਮੋਤੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਵੇਚੇ। ੫੦ ਲੱਖ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋੜ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਓਹਨਾਂ ਇੰਨੇ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

196 / 243
Previous
Next