ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਵਾਏ ਇੱਕ ਦੋ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤ ਵੀ ਨਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਕਰੀ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ ਜ਼ਰਾ ਜ਼ਰਾ ਗੱਲ ਤੇ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਿੰਨੇ ਆਦਮੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਨ, ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਚੁਣ ਕੇ ਰਾਣੀ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਵਾਸਤੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨ੍ਯਾਏ ਹੋਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਜਮੀਅਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋ ਸਲੂਕ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਹ ਬੜਾ ਹੀ ਅਨੁਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੇਹੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਦਮ ਜ਼ਾਤ ਨਫ਼ਰੀ ਨਾ ਪਵੇ, ਰੱਖਣਾ ਹਦੋਂ ਵਧ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਵਰਤਾਓ ਹੈ। ਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਰਖਣਾ ਹੈ, ਤਦ ਓਹ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹਦੇ ਨਾਲ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਾਟ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਦਾ ਉੱਤਰ ਓਹ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਓਹਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਣੀ ਜਮੀਅਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਕੀਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ, ਜੇ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਕਹੇ। ਜਮੀਅਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਿਰ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਰਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜੇਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਮਹਾਂ ਅਪਰਾਧੀ ਰਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਓਥੇ ਹੀ ਓਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਓਸ ਤੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਓਹ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਓਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹਨ। ਓਹਨੂੰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਭੀ ਓਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਓਸ ਦੇ ਸੁਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹੈ। ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਸਾਹਿਬ ਹਰ ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋ ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਕਹਿਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀਕਣ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਦੱਸ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਨੇ ਜਮੀਅਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਕਰੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਕਰੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿੰਤੂ ਪਿੱਛੋਂ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦਾ ਹਾਲ ਇੰਜ ਹੈ:

ਇਕ ਮੁਨਸ਼ੀ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਵਕੀਲ ਰਾਣੀ, ਦੂਜਾ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਜੋ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿਚ ਜਮਾਂਦਾਰ ਸੀ; ਤੀਜਾ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਚਾਬਕ ਸਵਾਰ; ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਜਾਣਦੀ ਤਕ ਨਹੀਂ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਬਾਬਤ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਇਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਸੀ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜੇਹੜੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰ ਦੇਵੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ੬੦-੬੦ ਰੁਪਯੇ ਮਾਹਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਸਵਾਰ ਵਰਦੀ ਮੇਹਜਰ ਲੈਸ ਦਫੇਦਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਤਵੀਂ ਰਜਮੰਟ ਦਾ ਦਯਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ: ਇਹ ਬਾਹਰੋਂ ਤਾਂ ਫਸਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿੰਤੂ ਅੰਦਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਅਫਸਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਸਾਹਿਬ ਤਕ ਖ਼ਬਰ ਪੁਚਾ ਦਿੱਤੀ। ੭ ਮਈ ੧੮੪੮ ਨੂੰ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਨੇ ਲਫਟੰਟ ਮਲੇਡਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਪ੍ਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆਵੇ। ੯ ਬਜੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕੁਝ ਸਵਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਿਸ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਦਮੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਾ ਫੜਿਆ। ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ੮ ਮਈ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਤੇ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੇ ਦੇ ਲਾਹੌਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਾਂਸੀ ਲੱਗਣ ਸਮੇਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਸੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਨੱਸ ਗਏ, ਹੱਥ ਨਾ ਆਏ। ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਸਖ਼ਤ ਹੋਈ। ਦਯਾ ਰਾਮ ਸਪਾਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਓਹਨੂੰ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ, ਜੋੜੀ ਪਸਤੌਲ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਿੱਛੋਂ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ