ਸੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆਇਆ, ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਪਏ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਈ ਤਦ ਇਸ ਖ਼ਿਆਲ ਤੇ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਬਾਗ਼ੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਏ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਘੇਰਾ ਛੱਡ ਕੇ ੩੬ ਮੀਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

ਸਰਦਾਰ ਚਤਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡਾ ਲੜਕਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਜੋ ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਗਈ ਫੌਜ ਦਾ ਚੀਫ ਅਫਸਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਅਨੀਤੀਆਂ, ਵਧੀਕੀਆਂ ਤੇ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਐਬਟ ਸਾਹਿਬ ਓਹਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿੰਤੂ ਇਸ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਵੇਖੋ ਚਿੱਠੀ ਮੇਹਜਰ ਐਡਵਰਡਸ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ੨੩ ਜੁਲਾਈ ੧੮੪੮ ਨੂੰ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਨੂੰ ਇਸ ਭਾਵ ਦੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮੂਲ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ ਵਾਸਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਬਹੁਤ ਉੱਛਲਦੀ ਹੈ, ਕਿੰਤੂ ਸ੍ਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਉਫ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖੈਰ ਖਾਹ ਹੈ। ਜਦ ਕਦੀ ਕੋਈ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਤਦ ਝੱਟ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਓਹਨੂੰ ਡੰਡ ਦੇ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਮੂਲ ਰਾਜ ਵੀ ਡਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੇਰ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਣ ਵਾਸਤੇ ਬੜੇ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤੇ, ਕਿੰਤੂ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਓਹਦਾ ਮੂੰਹ ਕਾਲਾ ਕਰਾ ਕੇ ਮੂਲ ਰਾਜ ਪਾਸ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੇ ਚਿੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਜੋ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜਦ ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਪਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਤਦ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੋਪ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਡਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇਹ ਕੇਵਲ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੀ, ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕਦਰਦਾਨੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਪਸੰਦੀ ਦਾ ਬੜਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਓਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਐਬਟ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਵਧੀਕੀ ਤੇ ਵਧੀਕੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਚੁੱਪ ਰੱਖੀ। ਓਹਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਵੇਰ ਐਡਵਰਡਸ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਐਬਟ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਧੀਕੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤਾਂ ਕੀਤਾ, ਕਿੰਤੂ ਸਫਾਰਸ਼ ਤੱਕ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਓਹਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਓਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਰਿਹਾ, ਜਿਹਾ ਕਿ:

ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਤੇ ਜਦ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਕੱਟਕਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਸਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਐਡਵਰਡਸ ਸਾਹਿਬ ਸਮੇਤ ਫੌਜ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਸਰਦਾਰ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਕੇ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ਕਸਤ ਦੇ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਆਂਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਓਸ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਓਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਅਜੇਹੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ੫ ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਐਡਵਰਡਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਫਾਰਸ਼ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਰੈਜ਼ੀਡੰਟ ਵੱਲ ਲਿਖੀ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਓਸ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਿਦਰੋਹ ਨੂੰ ਦਬਾਣ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮੱਦਦ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਓਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।