ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਨੌਕਰ ਰੱਖ ਲਈ। ਇਹ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਨਕਾਇਨ ਨੂੰ ਜਾਗੀਰ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

੭੨. ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਕੀਲ ਆਇਆ

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਸ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਇਸ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬੜੀ ਇੱਜਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਦਿਆ ਤੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਖਿਲਅਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਅੰਗਰੇਜ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਟੋਰਿਆ।

੭੩. ਗੋਬਿੰਦ ਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ

ਇਸ ਸਾਲ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਪੱਕਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾ ਕੇ ਓਹਦਾ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ ੨੦ ਭਾਰੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ੨੦ ਹਜ਼ਾਰ ਫੌਜ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

੭੪. ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਖਰਾਜ ਦੀ ਵਸੂਲੀ

ਮੁਲਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਖਰਾਜ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਬਾਜ ਸਿੰਘ, ਜਸਾ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ, ਕੁਤਬਦੀਨ ਖਾਂ, ਮਮਦੋਟ ਵਾਲਾ (ਰਈਸ ਕਸੂਰ) ਨੂੰ ਪੰਜ ਹਜਾਰ ਫੌਜ ਦੇ ਕੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਖਰਾਜ ਵਸੂਲ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜਿਆ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਖਰਾਜ ਵਸੂਲ ਕਰ ਕੇ ਆਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਵੀ ਦਵਾਬੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਦੌਰਾ ਕਰਦਾ ਮਾਖੋਵਾਲ ਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਫਤਹ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ੬ ਲੱਖ ਰੁਪ੍ਯਾ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ।

੭੫, ਮਾਲ ਅਫਸਰ ਦਾ ਨੀਯਤ ਹੋਣਾ

ਸ਼ਾਹਸੁਜਾ ਪਾਸ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ ਹਾਕਮ ਸੀ। ਸ਼ਾਹ ਸੁਜਾ ਨਾਲ ਓਹਦੀ ਅਣਬਣ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਓਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਾਸ ਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਓਹਦੀ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲ ਦੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਫਸਰ ਨੀਯਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਕਿਤਾਬ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਮਾਮਲਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਓਹ ੩੦ ਲੱਖ ਰੁਪਯਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਕਮ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਮਨੰਦ ਪਾਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਖਰਚ ਚਲਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੇਵਾ ਵੇਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੂਣ ਦੀ ਖਾਣ ਦਾ ਮਸੂਲ ਮਾਫ ਸੀ। ਹੁਣ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਤਜਵੀਜ਼ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਿਵਲ ਤੇ ਫੌਜ ਹਰ ਇੱਕ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਅਫਸਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਚਲਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜਾਨਚੀ ਨੀਯਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਲੂਣ ਦੀ ਖਾਣ ਦਾ ਮਸੂਲ ਬਕਾਇਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਦੇ ਹੇਠ ਹਰ ਇੱਕ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਵਸੂਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੀਯਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹਿਸਾਬ ਲਾਲਾ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਪਾਸ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਸਲ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਬੜਾ ਫਾਇਦਾ ਪੁੱਜਾ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਬੜਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸੀ, ਬੁਲਾ ਕੇ ਮਾਲ ਦੇ ਮੈਹਕਮੇ ਵਿੱਚ ਨੀਯਤ ਕੀਤਾ।