ਓਧਰ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਦ ਸਾਡਾ ਕੁਝ ਹਰਜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਛਮ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਕਾਬਲ ਫਤੇਹ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਗੱਲ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਈ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਫੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਸੁਲਾਹਨਾਮੇ ਦੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੇ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਿੰਨੀ ਫੌਜ ਹੋਵੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗਾ ਲਈ ਜਾਵੇ।

੨੫ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੮੦੯ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਹੋ ਕੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਯਾਏ ਸਤਲੁਜ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਹਦ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਇਸ ਪਾਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਵਧਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਉਸ ਪਾਰ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਲਤਨਤਾਂ ਆਪੋ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਮੇਲ ਰੱਖਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਿਸਟਰ ਮਟਕਾਫ ਦੀ ਸਿਆਣਪ, ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਰਨਲ ਅਖਤਰਲੋਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੀ ਅਜੇਹੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਜਦ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਸਫੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਤਲਬ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਔਖਿਆਈ ਬਣ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਤਕੜੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਲੁਧਿਆਣੇ ਪੁੱਜ ਜਾਣਾ ਖ਼ਾਸ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

੧ ਮਈ ੧੮੦੯ ਨੂੰ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਕਰਨਲ ਮਟਕਾਫ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਤਲੇ ਸਵਾਸਾਂ ਤੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੀ ਕਦੇ ਜੁਰਅਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਓਹ ਵੀ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਰਹੇ।

---------------

*Treaty between the British Government and Maharaja Runjeet Singh of Lahore.

Whereas certain differences which had arisen berween the British Government and the Raja of Lahore have been happily and amiably adjusted and both parties being anxious to maintain the relations of perfect amity and concord, the following articles of treaty, which shall be binding on the heir's and successors of the two parties, have been concluded by Raja Runjeet Singh on his own part and by the agrucy of Charles Theophelus Metcalfe Esq., on the part of British Government.

Article I. Perpetual friendship shall subsist between the British Government and the state of Lahore. The latter shall be considered with respect to the former to be on the footing of most favoured powers, and the British Government will have no concern with the territories and subjects of Raja to the north ward of the river Satluj.

Article II. The Raja will never maintain in the territory occupied by him and his deprudents on the left bank of the river Satluj more troops than are necessary for the internal duties of that territory, nor commit or suffer any encroachments on the possession and rights at the chiefs in its vicinity

Article III. In the event of a violation of any of the proceeding articles or of a departure from of the the rules of friendship on the part of either state, this treaty shall be considered null and void.

Article IV. Relates to the ratification of the treaty by his Excellency the Governor General in Council.

 

Seal and Signature                       Signature & Seal of Raja Runjeet

Of C.I. Metcalfe. Singh

(Sd). Minto

Ratified by the Governor-General in Council on 30 May 1809