ਖਰਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ੫੦ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਨਵਾਬ ਤੋਂ ਖਰਾਜ ਦਾ ਵਸੂਲ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਿਆ। ਮੁਲਤਾਨ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਦਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੋਟ ਕਮਾਲੀਏ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਓਹਨੂੰ ਫਤਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਦਲ ਸਿੰਘ ਲਾਹੌਰ ਪੁੱਜਾ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤਕੜੀ ਰਕਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਤਦ ਓਹਨਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਮੁੱਲਾ ਸਿਰੋਪਾ ਇਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ।

੯੬. ਵਜੀਰਾਬਾਦ ਤੇ ਨਕੇਈ ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜ਼ਬਤੀ

ਵਜ਼ੀਰਾਬਾਦ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਫੌਜ ਇਧਰ ਭੇਜੀ ਤੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਸਰਦਾਰ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ੧੦ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਇਕ ਜਾਗੀਰ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਵਾਸਤੇ ਦਿੱਤੀ। ਨੱਕਾ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਝਗੜਾ ਹੋਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਨਕੇ ਦਾ ਕੁਲ ਇਲਾਕਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ ਭੜਵਾਲ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸਰਦਾਰ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਕੇਈ ਪਾਸ ਰੈਹਣ ਦਿੱਤਾ।

੯੭. ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਖਰਾਜ

ਦੀਵਾਨ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਦੀ ਬਿਨੈ ਤੇ ਦੀਵਾਨ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਤੇ ਮੀਆਂ ਮੋਟਾ (ਜੋ ਇੱਕ ਡੋਗਰਾ ਸੀ) ਚਾਰ ਪਲਟਣਾਂ ਤੇ ਦੋ ਤੋਪਖਾਨੇ ਦੇ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਮੰਡੀ ਸੁਕੇਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰਾਜ ਵਸੂਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਦੀਵਾਨ ਭਵਾਨੀ ਦਾਸ ਨੇ ਬੜੀ ਜਵਾਂਮਰਦੀ ਨਾਲ ੫੦ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ, ੭੦ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਰਾਜਾ ਕੁਲੂ ਤੋਂ, ੭੭ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਸੁਕੇਤ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵਸੂਲ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਮੁੜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਫਿਰੋਜ਼ਵਾਲਾ, ਮੁਹੀਓਦੀਨ ਪੁਰਾ ਜੋ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦਯਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਫਤਹ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

੯੮. ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕੈਦ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਰਾਮ ਕੌਰ ਵਿਧਵਾ ਸਰਦਾਰ ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਗੀਰ ਬਹਾਦਰਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਹਟੂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਵਿੱਚ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਇਕਰਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ੨੫੦ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੜਾਈ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਓਹਦਾ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਵਾਬਾ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਕੇ ਓਹਦਾ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਕਿੰਤੂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਬਿਨੈ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਬਜਵਾਤ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੱਖ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਤੇ ਜਮੀਅਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਹਟੂ ਦੀ ਸਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ਓਹਨੂੰ ਜਾਗੀਰ ਦੇ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਕਿੰਤੂ ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਫਤੇਹ ਖਾਂ ਬਾਰਕਜ਼ੇਈ ਦੇ ਪਾਸ ਠਹਿਰ ਗਿਆ। ਸਾਹੀਵਾਲ ਤੇ ਰਤੇ ਖਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ੧੪ ਹਜਾਰ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਝੰਗ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਧਰਮ ਕੋਟੀਆ (ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਲਕ ੧੮੦੬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਹੋਇਆ ਸੀ) ਨੂੰ ਜਾਗੀਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

---------------------

ਦਿਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਂਦੀ ਰਹੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਕਬਜਾ ਕਰ ਲਿਆ।