ਸੀ। ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਲਤੀਫ ਦੀ ਇਹ ਲਿਖਤ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਧੱਕਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ। ਦੂਜਾ ਸ਼ਾਹਬੇਗਮ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੇੜੇ ਬਿਨਾਂ ਆਪ ਹੀ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਦੀ ਓਹਦਾ ਪਤੀ ਲਾਹੌਰ ਆ ਜਾਏ ਤਦ ਓਹ ਕੋਹਿਨੂਰ ਦਵਾ ਦੇਵੇਗੀ। ਜੇ ਕਦੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਓਹਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਕਰਦੇ ਤਦ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਦਾ ਬਚਣਾ ਕਠਨ ਸੀ। ਇਸ ਤੇ ਵੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਤੇ ੫੦ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਨਕਦ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਅਜੇਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਨਸਾਫ ਪਸੰਦ ਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਹਾਮੀ ਸੱਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਲਤੀਫ ਦੀ ਇਸ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਗਲਤ ਠਹਿਰਾਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।

ਹਾਂ, ਹੁਣ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਫਿਰ ਚੱਕਰ ਖਾਧਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਤੇ ਅਮੀਰੀ ਨਾਲ ਠਾਠ ਬਾਠ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਨੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਬੇ ਅਕਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਕਾਬਲ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਦੇਸੋਂ ਬਦੇਸ ਧੱਕੇ ਖਾਧੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸਾਜ਼ਸ ਫੁਰੀ। ਓਸ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਮ ਸੂਬੇਦਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਕਿ ਇਥੋਂ ਦਾ ਅਸਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੇ ਕਦੀ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਵੋ, ਤਦ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਸਲਤਨਤ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇ ਇਤਬਾਰੀ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਜੋ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਲਕਾਰ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਸੀ ਓਹਦੇ ਹੱਥ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਲੈ ਕੇ ਪਠਾਣ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਥਾਣੇ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲੈਣ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿਚੋਂ ਚਿੱਠੀ ਨਿੱਕਲ ਆਈ। ਜਦ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਤੇ ਪਠਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਦ ਇਸ ਪਠਾਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨ ਲਈ। ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਨੇ ਇੰਨੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਮੇਰੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿੰਤੂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਵੱਲੋਂ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਲਿਖੀ ਮੈਂ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਬਤ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ੨੫ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯਾ ਕਾਜ਼ੀ ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਾਓ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਪਾਸ ਜਾਓ ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਚੜਾ ਲਿਆਉ। ਕਾਜ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਸ਼ਾਹ ਸੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਇਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਬੂਤ ਮਿਲ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਹ ਸ਼ੁਜਾਉਲ ਮੁਲਕ ਨੇ ਜਰੂਰ ਸਾਜਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

੧੧੩. ਨੂਰਪੁਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਜ਼ਬਤੀ

ਮਹਾਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਨੂਰਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਦ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ੫੦੦੦੦ ਰੁਪਯਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਓਸ ਨੇ ਛੀ ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਭੇਜਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਸਭ ਮਾਲ ਅਸਬਾਬ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਨੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਓਹਦਾ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਯੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।

੧੧੪. ਹਜੂਰੀ ਬਾਗ਼

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਮੈਦਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਸਜਦ ਵਿਚਕਾਰ ਹਜੂਰੀ ਬਾਗ਼ ਬਣਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।