

"ਅਜੇਹਾ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ। ਸੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਭਰੋਸਾ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਇੱਕ-ਅੱਧ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਔਖਾ ਜਰੂਰ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਕਿਉਂ, ਪੁਸ਼ਪੌਦ ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਖਿਆਲ ਹੈ।"
ਮੈਨੂੰ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸੁਮੀਤ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਹਿਣਾ ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਾਂ ਕਿ 'ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ। ਸੁਮੀਤ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ : ਪਰੰਤੂ ਪਰਿਸਥਿਤੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਖਵਾਇਆ, "ਜ਼ਰੂਰ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੁਮੀਤ ਜੀ ਦੀ ਭਾਵੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਮਿਲੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜਾਣ ਰੱਖਦੀ ਹੋਏ।"
"ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜਾਚ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੇਰੀ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਧੁਰਾ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵੀ ਹੋ ਅਤੇ ਸੇਧ ਵੀ। ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਆਈ ਹੈ: ਹੁਣ ਵੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਕਿਉਂ. ਬਹੁਤ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਦਰਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਪਨਪਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਸਾਡੀਆਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀਆਂ, ਚਤੁਰਾਈਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਸਮਾਜ, ਇਸ ਨਵੀਨ (ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬੇਲੜੀ, ਅਲੋਕਿਕ ਅਤੇ ਅਵਿਵਹਾਰਕ ਕਹਿ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਵਾਹੇ, ਉਸ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜ, ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਪਾਲਣਾ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਰਵਿਰਤੀ ਮੇਰੀ ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੋਧਕਤਾ ਦਾ ਸਾਵਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਨਿਰੋਲ ਪਰਵਿਰਤੀ (ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤੀ), ਭਾਵੁਕਤਾ ਜਾਂ ਬੌਧਕਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾ ਕਰਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਥ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਸੇ ਅਜੇਹੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਵੇ ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ਜੋ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚਲੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸਾਥ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਸਦਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸਾਧ ਵਿੱਚ ਹਾਂ!"
"ਬਹੁਤ ਸੁਖਾਵਾ ਸਾਥ ਮਿਲਿਆ ਹੋ ਤੈਨੂੰ, ਸੁਮੀਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸਾ
"ਜਿਹੜਾ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।"
"ਇਸ ਸਾਥ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਚੇਚੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਵਿੱਦਿਆ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰੱਪ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੇ ਸੱਚੇ ਵਿੱਚ ਵਾਲਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਾਪੇ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਾਂ ਇਉਂ ਕਰ ਕਿ 'ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਤੇਰੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਸਾਂਝ ਸਦਾ ਤੋਂ ਹੈ, ਅਨਾਦੀ ਹੇ। ਸਾਡੀ ਵਿੱਦਿਆ, ਸਾਡੇ ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਸਾਡੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਇਸ ਸਾਂਝ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ। ਕੀ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹਾ ਕੁਝ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਇਸ ਸਾਂਝ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ ?"
"ਬਈ ਸਦੀਆਂ ਜੀਵਨ ਨੇ ਧਰਮ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਿਧਰੇ