15

ਈਸਟ ਹੈਮ

20.11.95

ਪੁਸ਼ਪੇਂਦ੍ਰ,

ਅੱਜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਵਿਹਲੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਚਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪਾਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਚਾਹ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਾਪਾ, ਏਨੇ ਸਵੇਰੇ ? ਮਾਮਾ ਵੀ ਜਾਗੇ ਹਨ ?"

"ਚਾਹ ਮੈਂ ਆਪ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਪਿਆਲਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਗੇ। ਚਾਹ ਪੀ ਕੇ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਦੇਵ, ਪਿਉ-ਧੀ, ਮਿਲ ਕੇ ਛਾਹ ਵੇਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗੇ। ਅੱਜ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸਿਆਲੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਮਿੱਤ੍ਰਾਂ ਲਈ 'ਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ਕਿਤੇ।"

"ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਚਿੱਕੜ ਹੈ, ਪਾਪਾ। ਪੱਕੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਹਨ, ਕਾਰਾਂ ਹਨ: ਬੈਠੇ ਔਰ ਗਰ..... ਰ.. ਸੋ ਚਲ ਦੀ...

ਪਾਪਾ ਮਿੱਠੇ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹਨ। ਇਸ ਸੇਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧੇ-ਪਚੱਧੇ ਹਲਵਾਈ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਸਣ, ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਲੱਡੂ ਜਾਂ ਹਲਵਾ ਜਾਂ ਖੀਰ ਆਦਿਕ ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਚੀਜ ਜਰੂਰ ਬਣੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਹੈ: ਪਰ, ਮੈਂ ਮੂੰਗੀ ਦੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਈ। ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੱਡੂ ਵੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਨੀਰਜ, ਕਮਲ, ਬਾਚਾ ਜੀ ਅਤੇ ਅੰਕਲ, ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ਬੇ ਦੀ ਸੋਧੇ, ਸਿੱਧੇ ਕਿਚਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਲੱਡੂ ਵੱਟਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਨੀਰਜ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਪਾਪਾ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੰਜ਼ਰਵੰਟਰੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। "ਮਾਮਾ ਮਿੱਠਾ ਘੱਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ. ਮੈਂ ਵੀ," ਨੀਰਜ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੁਝ ਨਮਕੀਨ ਵੀ ਬਣਾ ਲਈਏ।" ਮਾਮਾ ਵੀ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਦਸ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਮਾਂ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦਾ ਛਾਹ ਵੇਲਾ ਘੰਟਾ ਭਰ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਢੇਰ ਚਾਹ ਬਣਾਉਣੀ ਪਈ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵੇਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੇਰੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਆ ਗਏ ਸਨ।

"ਵੀਰ ਜੀ, ਅੱਜ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਖੁਆ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।"

"ਗੱਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਠੀਕ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਛਿੰਝਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੇਚਣ-ਵਿਹਾਜਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕੁਝ ਛਿੰਝ ਵਿੱਚ ਘੁਲਣ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਕੇਵਲ ਮੇਲਾ ਵੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪੁੱਛੀਏ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕੌਣ ਹਨ, ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹੋਣਗੇ। ਕਈ ਕਹੇਗਾ ਵੇਚਣ-ਵਿਹਾਜਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਣਪ ਕਰ ਕੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲਿਆ