ਹਾਲੇ ਉਹ ਸੋਚ ਹੀ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨ, ਇਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੀਵੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘੀ। ਤਿਰਛੀ ਜਿਹੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਮੁਸਕਰਾਈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਈ। ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਕੀਰਤ ਵੱਲ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਫੇਰ ਉਹ ਇਕ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਮਕਾਨ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ। ਉੱਪਰ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਉਤਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ। ਕਮਰੇ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਮਲਮਲ ਦੇ ਪਰਦੇ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ। ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਗੱਦੇ ਵਿਛੇ ਹੋਏ। 'ਉਹ ਔਰਤ' ਇਕ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਕਾਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਰਦੇ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੜੀ ਅਦਾ ਅਤੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਬੈਠਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਸਾਜਿੰਦਾ ਵੀ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਇਕ ਕਨੀਜ਼ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਰੁਪਈਆ ਉਸ ਦੀ ਥਾਲੀ 'ਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
"ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੋਗੇ, ਗ਼ਜ਼ਲ, ਦਾਦਰਾ, ਠੁਮਰੀ... ?"
"ਜੋ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਕਰੇ ।" ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਲਹਿਜੇ 'ਚ ਆਖਿਆ।
ਉਸ ਨੂੰ ਠੇਠ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਕੁਝ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਇਕ ਠੁਮਰੀ ਸੁਣਾਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੀ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਕੁਝ ਸਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।
"ਵਾਹ, ਵਾਹ, ਬਹੁਤ ਖੂਬ" ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵੀਹ ਅਤੇ ਕੀਰਤ ਨੇ ਦਸ ਰੁਪਈਏ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹਕਾਰਤ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੁਪਈਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੌਂਦਲਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਇਕ ਸਾਜ਼ਿੰਦਾ ਬੋਲਿਆ :
"ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ; ਇਹ ਹੀਰਾ ਮੰਡੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੁਆਇਫ਼ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਰੁਪੈ ਤਾਂ ਰਸੀਏ ਪਾਨ ਵਾਲੀ ਦੀ ਥਾਲੀ 'ਚ ਰੱਖ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।"
"ਉਹ । ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ। ਨਾਲੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅਜਨਬੀ ਹਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ। ਹੀਰਾ ਮੰਡੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਤੁਆਇਫ਼ ਦੇ ਕੋਠੇ 'ਤੇ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਮੈਕਸਵੈਲ ਬੋਲਿਆ।
"ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਚੁਬਾਰੇ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹ ਆਏ ?" ਤੁਆਇਫ਼ ਪਰਦੇ ਪਿਛਿਓਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਬੋਲੀ।
