"ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ?" ਆਫਤਾਬ ਬੇਗਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

"ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ 'ਚ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ।"

“ਛੜਾ ਛੜਾਂਗ ਏ ਕਿ.. ਕਿ ਕੋਈ ਮੇਮ ਛੱਡ ਆਇਆਂ ਏਂ ਪਿੱਛੇ ?"

“ਮੈਂ ਇੰਨਾ ਬਦਕਿਸਮਤ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।“

"ਇੱਥੇ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੀ ?" ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੰਚਨੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਕਈ ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਬੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

"ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਹੈ ਉਹ।" ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਇੰਜ ਆਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੋਵੇ।"

"ਕਸ਼ਮੀਰੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਜਾਂ ਮੁੱਲ ਖ਼ਰੀਦੀ ਹੋਈ ?"

"ਨਾ ਕਸ਼ਮੀਰੋਂ, ਨਾ ਮੁੱਲ ਖਰੀਦੀ। ਬਸ ਮਿਲ ਗਈ।"

"ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ ?" ਆਫਤਾਬ ਬੇਗਮ ਬੋਲੀ।

"ਹਾਂ, ਕਾਫੀ ਖੂਬਸੂਰਤ । ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਮੇਲ ਖੂਬਸੂਰਤ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰੋਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।" ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਆਖਿਆ। "ਮੈਂ ਆਪ ਕਦੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ।"

ਆਫਤਾਬ ਬੇਗਮ ਨੇ ਠੰਡਾ ਜਿਹਾ ਸਾਹ ਭਰਿਆ। ਇਕ ਦੋ ਪਲ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਫੇਰ ਬੋਲੀ :

"ਸਾਡੇ ਕਬੀਲੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ। ਤਾਹੀਓਂ ਤੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੀਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ-ਪਰ ਵੇਖੋ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੇਰ-ਫੇਰ । ਤਕਰੀਬਨ ਇਕੋ ਥਾਂ ਤੋਂ ਗੁਲਬਾਨੋ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬੇਗ਼ਮ ਬਣੀ। ਮੈਂ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਤਾਂ ਤੁਆਇਫ ।"

"ਗੁਲਬਾਨੋ ?" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ। "ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੁਣਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ । ਤੁਸੀਂ ਮਿਲੇ ਕਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ?"

"ਹਾਂ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪ ਹੀ ਬੁਲਾ ਭੇਜਿਆ ਸੀ ।"

"ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ?" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।

"ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰ੍ਹੇ ਕਿਤੇ ਲੱਦਾਖ-ਲੱਦੂਖ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਫੇਰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੋਲੀ :

"ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਦਾ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।"

***

“ਤੂੰ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਉਸ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹੁਸੀਨਾ ਬਾਰੇ?" ਚੁਬਾਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਕੀਰਤ ਨੇ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।