ਕੰਡਿਆਲੀਆਂ ਝਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਝਰੀਟਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਫਟ ਗਏ। ਝਾੜੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰੁਕ ਗਏ।

"ਕੀ ਖਿਆਲ ਏ ਤੇਰਾ ?" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ, "ਮੇਜਰ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਗੱਡਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ?"

ਮੇਜਰ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਮੱਟੀਆਂ ਦਾ ਗੱਡਾ ਭਰ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਰਵਾਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਭੇਸ ਕਰਾ ਕੇ।"

"ਆਸ ਤੇ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਬੈਠਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ਬਰ ਪੁਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ।" ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

"ਹਾਂ; ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਬਾਕਾਇਦਾ ਲੜਾਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਦੋਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ ਰੂਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਰੂਪ ਦੇ ਬਚਾਓ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਖਾਂ ਅਤੇ ਸੁਜਾਨ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀਹ ਕੁ ਸਿਪਾਹੀ ਮਸੀਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ।" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ।

'ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਜਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਖਿਆ:

“ਰੂਪ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਹੈ। ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ ਜਾਂ ਧਾੜਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ 'ਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ।"

ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਸਨ, ਜੋ ਵੰਗਾਰ ਕਬੂਲ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

"ਤੁਸੀਂ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ, ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਆਦਮੀ ਅੰਦਰ ਉਹ ਕੀ ਚੀਜ਼, ਕੀ ਮਾਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਆਮ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੱਕ ਵਾਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਰੁਪਈਏ ਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ?

ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਸ-ਦਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਟੁਕੜੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਸਰਾਂ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਆਪਣੀ ਰਾਈਫ਼ਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਚੁੱਕੀ।