ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਉਸਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸੀ। ਦਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਟੁਕੜੀ ਨੇ ਅਗਲੀ ਟੁਕੜੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਸ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਨਾਲਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭੁੰਜੇ ਲੰਮੇ ਪਏ ਰਹਿਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਿਆਂ ਚੰਨ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਯੋਜਨਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਾਯੂਮੰਡਲ 'ਚ ਤੈਰਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਟੁਕੜੇ ਨਾਲ ਚੰਨ ਦੇ ਢਕੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਸਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਣਗੇ।

ਅੱਧੇ ਕੁ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਚੰਨ ਕੇ ਇਕ ਬੱਦਲ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਜਦ ਹਨੇਰਾ ਪੱਸਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਚ ਕੋਈ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਿਆ। ਦੋ-ਦੋ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਉਸ ਡਿਓਢੀ ’ਚ ਜਾ ਵੜੇ ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਰ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ।

ਡਿਉਢੀ 'ਚ ਮਸ਼ਾਲ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ 'ਚ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਢੋਅ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਆਪਸ 'ਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਰੋਸ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਕਿ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰ ਕਿਤੇ ਮੌਜਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਬੋਚ ਲਿਆ। ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਵਸਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੱਤਾ। ਮਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਇਕ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਆਂ-ਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਕਿਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ:

"ਐਵੇਂ ਔਖੇ ਨਾ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਠੂਠੇ ਆ ਕੇ ਲੈ ਜਾਓ।"

"ਆਉਂਦੇ ਆਂ", ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹੌਲੀ ਦੇਣੀ ਆਖਿਆ, "ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਠੂਠਾ ਛਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।"

ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਸਰਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਕੇ ਖੜੀ ਦਸ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਵੀਹ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਬਰਛਾ ਸੀ। ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ 'ਚ ਰਾਈਫ਼ਲ, ਫ਼ਾਇਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ। ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਮਿਆਨ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਸਨ ਆਪਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਣਗੇ।

ਡਿਓਢੀ ਦੇ ਬੂਹੇ 'ਚੋਂ ਲੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਸਰਾਂ ਦਾ ਵਿਹੜਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਪਾਸੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਲਈ ਕਮਰੇ। ਵਿਹੜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਕੜੀਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸੋਲਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਜਾਂ ਪਿੱਠਾਂ ਕਿਸੇ ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਗ 'ਤੇ ਬੱਕਰਾ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਘੜਾ; ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਠੂਠੇ।

"ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਡਾ ਭੇਜ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ